Sociale media zijn de oorzaak van een toename van geweld op scholen en zouden verboden moeten worden voor kinderen onder de 15 jaar, zeggen Nederlandse onderwijsinspecteurs.
Het aantal gemelde incidenten van fysiek en psychisch geweld op scholen is met 25% gestegen ten opzichte van 2024, terwijl 6.248 leerlingen zijn geschorst wegens gewelddadig gedrag, een stijging van 14%, blijkt uit het jaarverslag van de inspectie.
De meeste schorsingen (2.754) waren het gevolg van gewelddadig gedrag jegens medeleerlingen of bedreigingen met geweld (1.099), waaronder bedreigingen tegen schoolpersoneel, wapenbezit, vandalisme en pogingen tot brandstichting.
Veel van de ruzies onder leerlingen zouden gelinkt kunnen worden aan sociale media en zijn daardoor “onzichtbaar” voor leraren, zegt hoofdinspecteur Rogier Oet tegen de NOS. “De tekenen worden pas duidelijk als de ruzie enorm escaleert”, zei hij.
Meldingen van online ruzies die overslaan naar de klas komen vaak voor, zegt schoolveiligheidsorganisatie School en Veiligheid woordvoerster Marijke van der Zalm. “We zien zowel kinderen als volwassenen verder gaan dan wat online als normaal wordt beschouwd. Een vervelende opmerking of een doodsbedreiging is gemakkelijk gemaakt”, zei ze.
Een verbod op het gebruik van sociale media voor kinderen onder de 15 jaar zou hun veiligheid vergroten, aldus Oet.
Australië heeft al een verbod op sociale media ingesteld voor jongere tieners en Spanje, Frankrijk, Groot-Brittannië, Oostenrijk en Griekenland hebben soortgelijke plannen.
Minister van Digitale Economie Willemijn Aerdts heeft gezegd dat zij voorstander is, maar wil wachten op een alomvattende Europese regel. “We willen geen mengelmoes van regels en voorschriften die bedrijven, toezichthoudende instanties en vooral ouders en kinderen in verwarring zal brengen”, zei ze.
Een app voor leeftijdsverificatie, die eerder deze week door de Europese Commissie werd gepresenteerd, zou heel goed in Nederland kunnen worden ingevoerd, zei ze.
Op tweederde van de scholen geldt een gsm-verbod, en op andere scholen mogen deze alleen tijdens de pauzes gebruikt worden. Scholen met een algeheel verbod rapporteerden minder incidenten van pesten en sociale media-gerelateerde problemen, zo blijkt uit het rapport.
Ouders hebben een rol
Maar er is meer nodig, zegt Oets. “Aan het eind van de schooldag gaat de online wereld door en het online pesten gaat daarmee door”, zei hij.
Zowel ouders als leerkrachten hebben een rol te spelen in de strijd tegen de gevolgen van sociale media, zegt voormalig leerkracht Lucelle Comvalius.
“Je verantwoordelijkheid als leraar stopt niet bij de schoolpoort. We zeggen vaak dat scholen, leerlingen en ouders moeten samenwerken en dit is een van de gebieden waarop dat nodig is”, zei ze.
“Volwassenen moeten streven naar een beter begrip van wat hun kinderen doen op platforms als Instagram en TikTok”, zegt ze. “Als wij dat als leraren niet doen vanwege een generatiekloof of alleen de nadelen zien, is het geen wonder dat we niet weten wat leerlingen daarin zien.”
