Asielzoekers arriveerden dinsdagavond in Loosdrecht en werden opgewacht door demonstranten die struiken rondom het gebouw in brand staken. De oproerpolitie werd ingeschakeld om het gebied te ontruimen nadat brandweerlieden werden belemmerd; verschillende mensen werden gearresteerd wegens brandstichting en wanorde.
De brand brak rond nadat een menigte van 300 tot 400 demonstranten zich had verzameld buiten het niet meer gebruikte stadhuis in Wijdemeren, nabij Hilversum, fakkels en krachtig vuurwerk naar het gebouw gooiden.
De struiken en bomen tegen de muur vlogen in brand en één fakkel belandde op het dak, aldus de regionale omroep NH Nieuws. Agenten die probeerden de brand te blussen, werden ook bekogeld en brandweerlieden werden aanvankelijk tegengehouden. De vijftien asielzoekers en medewerkers die zich in het gebouw bevonden, bleven ongedeerd.
Premier Rob Jetten bestempelde de daden op sociale media als “volkomen schandalig” en voegde eraan toe dat “je altijd je zorgen mag uiten. Maar geweld gebruiken is nooit acceptabel.”
Noodbevel
De gemeente Loosdrecht had de komst van de eerste vluchtelingen niet vooraf aangekondigd vanwege wekenlange onrust over het plan, dat maximaal zeventig alleenstaande mannelijke asielzoekers een half jaar lang onderdak zal bieden in een leeg gedeelte van het gemeentegebouw. Het oorspronkelijke doel van 110 werd vorige maand na eerdere protesten teruggebracht tot 70.
In andere delen van het land zijn de demonstraties voortgezet. Ook Apeldoornse demonstranten verzamelden zich voor de vijfde achtereenvolgende avond op een rotonde in de wijk De Maten, waar de gemeente 240 asielzoekers wil huisvesten in een voormalig schoolgebouw. Volgens de politie zijn zeker vijf mensen gearresteerd wegens het afsteken van vuurwerk.
Het afgelopen weekend zijn in Apeldoorn zaterdag 26 mensen gearresteerd, zondag elf en maandag vier, tijdens opeenvolgende nachten van rellen.
Ook in Den Haag waren er rivaliserende demonstraties, waarbij agenten pro- en anti-asielgroepen uit elkaar hielden op de plek van een gepland onderkomen, aldus de regionale omroep Omroep West.
Onderzoek naar nationale veiligheid
Uren voor het geweld in Loosdrecht zei minister van Asiel Bart van den Brink tegen de Kamerleden dat de Nederlandse veiligheidsdienst AIVD een onderzoek was begonnen naar de recente golf van anti-asielprotesten.
Het agentschap onderzoekt “of er georganiseerde activiteit zit” achter de bijeenkomsten en “welke patronen er zijn en wat daarachter schuilgaat”, zei hij in het parlement. Of buitenlandse inmenging tot de reikwijdte behoort, wil hij niet zeggen, aldus de NOS.
Denk-parlementslid Ismail el Abassi vertelde het debat dat de protesten “een patroon van haat en geweld” vertoonden en de term “anti-asielcentrum terrorisme” gebruikte. Van den Brink, van het centrumrechtse CDA, verwierp de framing en zei dat de motieven voor strafbare feiten door het Openbaar Ministerie (OM) en de rechter moeten worden bepaald.
Verzet tegen “verspreiding van de wet”
Rechtse partijen gebruikten het debat om de zogenaamde spreidingswet aan te vallen, die gemeenten verplicht om vóór 1 juli een evenredig deel van de asielplaatsen ter beschikking te stellen.
Anti-immigratie PVV-leider Geert Wilders riep op tot intrekking van de wet en drong er bij de gemeenten op aan om hieraan niet te voldoen. Simon Ceulemans, Kamerlid van de extreemrechtse partij JA21, zei dat het kabinet inwoners “van de ene op de andere dag confronteert met iets wat ze niet willen”.
Van den Brink antwoordde dat hij wetgeving uitvoerde die met een parlementaire meerderheid was aangenomen.
Vluchtelingenopvang COA moet dit jaar plek vinden voor 103.000 mensen. Er zijn ongeveer 80.000 plaatsen toegewezen, waardoor er een tekort van 23.000 overblijft ten opzichte van de doelstelling. Uit een recente onderzoekssynthese is gebleken dat bewoners die in de buurt van asielcentra wonen de lokale veiligheid in het eerste jaar na de opening doorgaans lager beoordelen en in de jaren daarna herstellen naar de scores van vóór de opening.
