Een groeiende groep jonge vrouwen met een ernstige psychische aandoening komt vast te zitten in de Nederlandse geestelijke gezondheidszorg, en verschillende klinieken reageren hierop door hen bewust minder te behandelen, zo blijkt uit onderzoek van actualiteitenprogramma Nieuwsuur.
De vrouwen, naar schatting in de honderden en tussen de 15 en 30 jaar oud, hebben ernstige problemen, waaronder chronische zelfmoordgedachten, zelfbeschadiging en eetstoornissen, waarvoor de bestaande behandelingen niet goed genoeg werken.
Velen hebben een gemiddelde of bovengemiddelde intelligentie en kampen met perfectionisme en de angst om te falen of niet aan sociale verwachtingen te voldoen, zegt Daan Creemers, hoogleraar suïcidaliteit bij adolescenten.
Als geen enkele behandeling helpt, kiezen verschillende instellingen voor een aanpak die bekend staat als Autonomie Bevorderend Beleidof autonomiebevorderend beleid, waarbij vrouwen die om hulp vragen die niet altijd krijgen – ook niet als ze om toelating vragen. Het doel is om een cyclus van herhaalde crises en opnames te doorbreken en patiënten de controle over hun eigen leven terug te geven.
“Op een gegeven moment kom je in een patroon terecht waarin wij ons als clinici gegijzeld voelen”, zei Creemers tegen het programma en zei dat het beleid bedoeld is om de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van jongeren bij hen terug te leggen.
Er bestaat geen richtlijn voor de aanpak en geen wetenschappelijk bewijs dat het werkt. De patiëntenorganisatie MIND sloeg anderhalf jaar geleden alarm nadat ze meer dan honderd negatieve reacties had ontvangen van mensen die zeiden dat ze zich verwaarloosd voelden, en rapporteerde dat het beleid in veel gevallen zelfmoordgedachten niet verminderde en soms zelfs verergerde.
De ouders van een 24-jarige vrouw uit Eindhoven die in 2024 zelfmoord pleegde, uren nadat haar hulp werd geweigerd in een kliniek die onder de polis viel, zijn een tuchtprocedure gestart. De zaak is nog niet beslist.
MIND zegt dat het in principe niet tegen het beleid is, maar dat het pas mag worden gebruikt als het op de juiste manier wordt toegepast. De organisatie heeft het ministerie van Volksgezondheid geschreven waarin wordt opgeroepen tot dringend onderzoek naar de groep. Creemers zei dat de aanpak stabiele teams en dezelfde artsen over langere perioden vereist, wat het personeelsverloop bemoeilijkt.
Als u of iemand in uw omgeving worstelt met zelfmoordgedachten, is er hulp beschikbaar. In Nederland belt u 113 of 0800-0113 (gratis) voor 24/7 ondersteuning, of gaat u naar 113.nl, waar de chatservice beschikbaar is in het Engels.
