Zo’n 90% van het belastingvoordeel van 2,9 miljard euro dat vorig jaar aan innovatieve bedrijven in Nederland werd gegeven, is naar chipmachinefabrikant ASML, farmaceutisch bedrijf MSD en online reisbureau Booking.com gegaan, zo blijkt uit onderzoek van het Financieele Dagblad en Trouw.
MSD, een Amerikaans bedrijf, heeft al zijn onderzoeksactiviteiten in Nederland grotendeels stopgezet, wat vragen oproept over het belastingvoordeel dat het heeft gekregen, aldus het FD.
Het doel van de innovatiebox is om bedrijven te stimuleren R&D in Nederland te doen.
MSD, in de VS beter bekend als Merck, kreeg vorig jaar een belastingvoordeel van in totaal €922 miljoen en heeft zijn belastingaanslag in Nederland sinds 2019 met zo’n €4 miljard kunnen verlagen. Dit is grotendeels te danken aan Keytruda, een antikankermedicijn dat oorspronkelijk in Nederland werd ontwikkeld en dat vorig jaar een omzet van zo’n €27 miljard boekte, aldus de krant.
MSD sloot in 2016 de onderzoeksafdeling in Oss, waar Keytruda werd ontwikkeld, en heeft sindsdien de productie naar Ierland verplaatst. Wel beschikt het bedrijf over een onderzoeksafdeling voor diergezondheid in Boxmeer.
Een groot deel van de inkomsten van Keytruda loopt via Nederland omdat het patent in handen is van een Nederlandse vennootschap met beperkte aansprakelijkheid die wereldwijd royalty’s int. MSD betaalt over dit bedrijf slechts 9% vennootschapsbelasting, in plaats van 25%, vanwege de ‘innovatiebox’-uitspraak met de Belastingdienst.
“Dit is absoluut niet waar de innovatiebox voor bedoeld is”, zegt hoogleraar belastingrecht Jan van de Streek tegen het FD. “We hebben niet de laboratoria, de hoogwaardige banen en de investeringen die we willen. Het feit dat we de mondiale inkomsten van dit bedrijf tegen een lager tarief belasten, doet niets voor ons investeringsklimaat.”
Ook het macro-economische prognosebureau CPB en de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid WRR hebben kritiek geuit op de manier waarop de belastingvoordelen grotendeels ten goede zijn gekomen aan succesvolle, gevestigde bedrijven, aldus Trouw.
Niettemin zei het CBS in 2023 dat 2.700 bedrijven profiteerden van het belastingvoordeel – de meeste van hen waren kleine bedrijven.
Reacties
MSD vertelde het FD in een reactie dat de belastingkorting op een reeks producten is toegepast en is overeengekomen met de “relevante autoriteiten”. Het bedrijf heeft nog steeds bijna 4.000 werknemers in Nederland, aldus de woordvoerder.
Het ministerie van Financiën zei in een reactie dat uit een evaluatie van het systeem is gebleken dat het zijn doelstellingen grotendeels heeft bereikt, en dat de huidige regering heeft gezegd door te zullen gaan met het belastingvoordeel.
Kamerleden van oppositiepartij Progressief Nederland vertelden Trouw dat ze van plan waren de ministers om uitleg te vragen.
