Archeologen hebben tijdens opgravingen in de Waalfrontwijk van Nijmegen het grootste Romeinse badhuizencomplex ooit in Nederland ontdekt.
Bij de opgraving, uitgevoerd door de archeologiebureaus RAAP en BAAC op een voormalig industrieterrein, zijn ook woonblokken, straten, luxe herenhuizen, een toren en tienduizenden voorwerpen aangetroffen, aldus de gemeente Nijmegen. De baden stonden in Ulpia Noviomagus, de Romeinse stad op de plek van het huidige Nijmegen.
Het terrein is minimaal 4.900 vierkante meter groot – minimaal twee keer zo groot als de openbare baden die eerder zijn onderzocht in Forum Hadriani in Voorburg, nabij Den Haag (2.200 vierkante meter), en Coriovallum in Heerlen (2.500 vierkante meter).
De stad kreeg rond het jaar 100 Romeinse stadsrechten van keizer Trajanus en verwierf kort daarna een reeks monumentale openbare gebouwen in natuursteen, inclusief baden die toegankelijk waren voor de inwoners. Een deel van het complex werd voor het eerst gevonden in 1992, tijdens een uitbreiding van de Honig-fabriek op het terrein.
Een rijke wijk
De vondsten wijzen op een welvarende bevolking in dit deel van de stad zo’n 1.800 tot 1.900 jaar geleden. Onder hen bevonden zich sieraden, zegelringen, munten, fragmenten van bronzen beelden en een bronzen buste van de Romeinse wijngod Bacchus.
De baden zelf waren rijkelijk afgewerkt, met met marmer beklede binnenmuren en vloeren van zwart-witte kalksteentegels. Archeologen vonden ook afvoerkanalen en de overblijfselen van een hypocaust, het Romeinse vloer- en wandverwarmingssysteem, met twee stenen funderingen die tot twee meter hoog bleven.
Honderden haarspelden van bot, versierd met kattenfiguren, werden teruggevonden, hoogstwaarschijnlijk door dezelfde hand gesneden. Projectleider Erik Verhelst zei dat hij er zelf een had gevonden: “een staande kat met de staart omhoog. Misschien is hij boos, ik weet het niet”, zei hij.
Langer bezet dan gedacht
De opgraving heeft ook de geschiedenis van de stad herzien. Munten uit de regering van keizer Postumus, die regeerde van 260 tot 269 n.Chr., suggereren dat deze wijk tot ver in de derde eeuw in gebruik bleef, langer dan eerder werd aangenomen; dergelijke munten worden elders in de Romeinse stad zelden gevonden.
Op de locatie is een nieuwbouwontwikkeling van projectontwikkelaar BPD gepland. De gemeente zei dat er plannen waren om de overblijfselen zichtbaar te houden in de nieuwe wijk, waarbij sommige gebouwen overdekte loopgangen zouden krijgen.
