Nederlandse transportbedrijven nemen maatregelen om zichzelf te beschermen tegen stijgende brandstofkosten, al zijn de gevolgen voor consumenten wisselend. Arriva, dat honderden kilometers dieselspoorlijnen exploiteert buiten de Randstad, gaat de ticketprijzen dit jaar niet verhogen ondanks de hogere dieselkosten.
Een woordvoerder van het bedrijf zegt tegen RTL Z: “De ticketprijzen worden aan het begin van het jaar voor het hele jaar vastgesteld. De stijging van de brandstofprijs heeft dus geen invloed op de prijzen die onze passagiers betalen.”
Arriva weigerde details te geven over hoe het de stijgende brandstofkosten absorbeert, vanwege gevoeligheid van het bedrijfsleven. Diesel blijft in gebruik op 17 passagiersspoorlijnen met een totale lengte van 551 kilometer, voornamelijk in Fryslân, Groningen, Overijssel en Gelderland, met kleinere trajecten in Limburg en Noord-Brabant. In 2050 moeten alle Nederlandse diesellijnen emissievrij zijn.
De woordvoerder merkt op dat de jaarlijkse stijging van de energieprijzen wordt weerspiegeld in de Landelijke Tariefindex, wat volgend jaar invloed zou kunnen hebben op de tarieven.
Andere transportbedrijven zijn transparanter. KLM maakt bijvoorbeeld gebruik van hedgingstrategieën om de volatiliteit van de brandstofprijzen te beperken. Bij hedging kan het gaan om het vooraf kopen van kerosine tegen vaste prijzen of om financiële contracten die uitbetalen als de marktprijzen stijgen. KLM meldde dat haar brandstofafdekking in 2022, tijdens de Russische invasie van Oekraïne, een positieve uitbetaling van ongeveer 500 miljoen euro opleverde, waarmee de stijgende oliekosten werden gecompenseerd. De luchtvaartmaatschappij is van plan de hedging in 2026 uit te breiden, hoewel hogere brandstofprijzen nog steeds tot uiting zullen komen in de ticketkosten.
Ook de Nederlandse Spoorwegen, NS, maken gebruik van hedging. De treinen rijden op elektriciteit en contracten beperken de blootstelling aan marktprijsschommelingen voor de komende jaren. Niettemin constateerde NS in haar rapport uit 2022 dat geopolitieke ontwikkelingen ‘de betaalbaarheid van ons product voor reizigers onder druk zetten’.
De stijgende dieselprijzen hebben gevolgen voor andere sectoren. De KNV, vertegenwoordiger van het zorgvervoer, touringcars en taxi’s, waarschuwde dat hogere kosten de winstmarges onder druk zetten, omdat deze vaak maar gedeeltelijk aan klanten worden doorberekend. Transport en Logistiek Nederland (TLN) beschreef de stijgende dieselkosten als een groeiende zorg voor transportbedrijven, waaronder de binnenvaart, waar sommige schepen momenteel het brandstofverbruik verminderen als gevolg van prijsstijgingen.
