De Nederlandse belastingdienst zal de regels voor het verwerken van inkomstenbelastingaangiften aanscherpen na het ontdekken van een fraudeprogramma van € 6,7 miljoen waarbij gebruik werd gemaakt van DigiD’s die zijn uitgegeven aan Bulgaarse staatsburgers die geen ingezetene zijn, heeft staatssecretaris van Financiën Eelco Eerenberg tegen het parlement gezegd.
De regeling omvatte het gebruik van belastingaangiften, teruggaafverzoeken en bezwaarprocedures ingediend met valse loonkosten en opgeblazen inhoudingen om teruggaven te genereren, melden omroep NOS en de Telegraaf.
De regering verwacht ongeveer € 2,3 miljoen terug te vorderen van bevroren rekeningen; de resterende € 4,4 miljoen gaat volgens de rapporten waarschijnlijk verloren.
Verdachte patronen werden opgemerkt door een bank die had opgemerkt dat rekeningen uitsluitend werden geopend om belastingteruggave te ontvangen en vrijwel onmiddellijk werden geleegd. De belastingdienst vergeleek dit vervolgens met de inkomstenbelastingaangiften die zij sinds eind vorig jaar afzonderlijk had aangemerkt als op soortgelijke wijze ingediend.
Niet-inwoners aan de balie
Een tweede waarschuwingsvlag kwam van Logius, de overheidsinstantie die het digitale identiteitssysteem DigiD beheert. Logius vertelde de Belastingdienst dat lokale overheden met loketten voor de registratie van niet-ingezetenen een sterke stijging hadden gezien in DigiD-aanvragen van groepen Bulgaarse burgers, telkens door dezelfde tussenpersonen naar het loket begeleid.
In een steekproefonderzoek werden ongeveer 400 van de via deze loketten afgegeven burgerservicenummers (BSN) gekoppeld aan aangiften die de Belastingdienst al had gemarkeerd.
Volgens Eerenberg betaalden de tussenpersonen de aanvragers, boekten de balieafspraken en regelden het transport. De aanvragers leken zelf niet te weten wat een DigiD is en wat ermee gedaan kan worden, aldus de minister. Het merendeel heeft bij inschrijving een buitenlands woonadres opgegeven.
Reactie van het kabinet
Het kabinet onderzoekt een aanscherping van de selectieregels voor aangiften inkomstenbelasting, aldus Eerenberg, en de Belastingdienst heeft toekomstige betalingen aan mensen die verband houden met deze financiële patronen al stopgezet.
De blootstelling kan groter worden: in dezelfde brief heeft de minister aangegeven dat ook het socialezekerheidsstelsel en de BTW-inning getroffen kunnen worden, terwijl verder onderzoek gaande is.
De zaak is vergelijkbaar met een fraudezaak uit 2013, waarin Bulgaarse misdaadbendes mensen registreerden op valse Nederlandse adressen om gezondheidszorg en huurtoeslag aan te vragen.
De fiscale opsporingsdienst FIOD heeft ook andere op DigiD gebaseerde regelingen gevolgd. In juli 2024 werd een man uit Dordrecht gearresteerd omdat hij beweerde dat hij de DigiD’s van zo’n 300 voornamelijk Bulgaarse gezinnen had gebruikt om ongeveer € 4,9 miljoen aan kinderopvangtoeslag aan te vragen.
