Nederlandse huiseigenaren zullen dit jaar een netto belastingvoordeel ter waarde van grofweg €9 miljard ontvangen, volgens een nieuw rapport van het CPB, dat concludeert dat het Nederlandse belastingstelsel er niet in slaagt de toenemende ongelijkheid te vertragen en deze in sommige opzichten zelfs versterkt.
Het rapport maakt gebruik van meerdere jaren CPB-onderzoeken naar inkomen, vermogen en belastingen. Hieruit blijkt dat het aandeel van het totale inkomen dat naar de bovenste 1% gaat tussen 2011 en 2019 is gestegen van 12% naar 15%.
Het bedrag van € 9 miljard vertegenwoordigt de netto kosten voor de schatkist van de hypotheekrenteaftrek minus een kleine fictieve heffing op koopwoningen. Het CPB stelt dat deze subsidie de huizenprijzen beïnvloedt in plaats van de toegang voor nieuwe kopers te vergemakkelijken.
Daartegenover hebben gemeenten vorig jaar zo’n €3 miljard opgehaald via de OZB, terwijl huishoudens een kleine €2 miljard aan overdrachtsbelasting betaalden. De huizenprijzen zijn sinds 1995 grofweg vervijfvoudigd en de netto woningoverwaarde van Nederlandse huishoudens bedraagt nu ongeveer € 1,4 biljoen.
Erfenis
Naarmate de prijzen zijn gestegen, is de kloof tussen eigenaren en huurders groter geworden – en dat geldt ook voor de kloof tussen degenen die erven en degenen die dat niet doen. Kinderen van ouders die tot de bovenste 1% van de welvaart behoren, bereiken op eigen kracht het 82e percentiel, zegt het rapport; kinderen van ouders in de top 0,01% bereiken de 96e.
De bedrijfsopvolgingsregelingeen belastingvoordeel voor het doorgeven van een familiebedrijf, maakt een belastingvrije overdracht van € 1,5 miljoen mogelijk met daarboven een vrijstelling van 75%. Het kost de schatkist in 2026 ongeveer €1,1 miljard en komt slechts een paar duizend mensen ten goede, aldus het rapport.
Het vermogen dat wordt aangehouden in particuliere bedrijven – geconcentreerd in de rijkste huishoudens – is sinds 2006 in reële termen ongeveer 2,5 maal zo groot geworden, terwijl de belastbare spaargelden en beleggingen licht zijn gekrompen.
Hervorming
Het CPB onderscheidt twee hervormingsrichtingen. De eerste is het afschaffen of vervangen van belastingvoordelen die er niet in slagen hun gestelde doelen te verwezenlijken – het agentschap schat de totale kosten van fiscale regelingen op grofweg 167 miljard euro in 2025, ongeveer 40% van alle belastinginkomsten – en het afsluiten van de structuren die eigenaren van particuliere bedrijven in staat stellen hun belastingen jarenlang uit te stellen.
Het tweede gaat nog verder, waarbij verschillende vormen van inkomen en vermogen gelijker worden belast en de vrijstellingen voor overdrachten van familiebedrijven worden aangescherpt. Het rapport kiest niet één pad, maar zegt dat het huidige systeem onnodige economische verstoring veroorzaakt.
Het agentschap waarschuwt voor langetermijnrisico’s als de trends zich voortzetten, waaronder een zwakkere gelijkheid van kansen en erosie van het publieke vertrouwen in het belastingstelsel.
Bedankt voor uw donatie aan DutchNews.nl.
We zouden de Nederlandse Nieuwsdienst niet kunnen aanbieden en gratis kunnen houden zonder de genereuze steun van onze lezers. Met uw donaties kunnen wij verslag doen van zaken die volgens u belangrijk zijn en u dagelijks een samenvatting geven van het belangrijkste Nederlandse nieuws.
Doe een donatie
