Mensen met een beperking of chronische ziekte zouden door de geplande bezuinigingen op de gezondheidszorg en de sociale zekerheid honderden euro’s per maand slechter af kunnen zijn, zo blijkt uit berekeningen van het Nibud, het instituut voor gezinsuitgaven.
Huishoudens die afhankelijk zijn van meerdere van de getroffen regelingen kunnen te maken krijgen met zo’n €300 per maand aan extra kosten, of ruim €3.500 per jaar. Dat komt bovenop de € 1.000 tot € 4.500 per jaar die deze huishoudens al uitgeven vanwege hun aandoening, zoals het instituut in een apart onderzoek uit 2024 berekende.
Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van Ieder(in), de koepelorganisatie voor mensen met een beperking en chronische ziekte, samen met patiëntenfederatie Patiëntenfederatie Nederland en mantelzorggroep MantelzorgNL. De drie willen dat het kabinet de plannen laat vallen.
Het Nibud modelleerde de impact op acht voorbeeldhuishoudens. In het ene geval zou een alleenstaande met een mobiliteitsbeperking, die al €241 per maand meer betaalt dan iemand zonder beperking, dat met nog eens €160 zien stijgen, naar €401 per maand.
Maatregelen die zich opstapelen
Het instituut zegt dat het grootste probleem de interactie tussen de bezuinigingen op de sociale zekerheid is. Nibud-directeur Mattias Gijsbertsen zegt dat het schrappen van de belastingaftrek voor bepaalde zorgkosten het belastbaar inkomen van mensen zou verhogen, wat op zijn beurt de zorgtoeslag zou kunnen verlagen en de inkomensafhankelijke bijdragen die zij aan de zorg betalen zou kunnen verhogen.
De plannen omvatten onder meer een hogere eigen risico-uitkering, inkomensafhankelijke bijdragen voor de gemeentelijk verleende thuiszorg op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en het schrappen van een aantal medicijnen uit het basispakket.
Bezuinigingen op de sociale zekerheid treffen dezelfde groep. De coalitie wil de IVA-uitkering schrappen die wordt betaald aan mensen die permanent en volledig arbeidsongeschikt zijn, wat zou betekenen dat toekomstige aanvragers 70% van hun laatste salaris ontvangen in plaats van 75%.
Compensatie vragen
De coalitie is van plan om bijna 6,5 miljard euro te bezuinigen op de sociale zekerheid. Het land heeft 350 miljoen euro uitgetrokken om mensen met een handicap of chronische ziekte te compenseren, maar heeft niet gezegd hoe dat zal worden verdeeld, en het geld aan de plaatselijke gemeenten overhandigd om te verdelen.
Gemeentenvereniging VNG zegt dat gemeenten deze groep vaak niet kunnen helpen, omdat dit buiten hun bevoegdheid valt en dat veel van de getroffenen niet bekend zijn bij de gemeente. Het kabinet zal voor de zomer een eigen analyse publiceren.
Leder(in) en Patiëntenfederatie Nederland overhandigden dinsdag het parlement een boek met persoonlijke verhalen verzameld via hun campagne #IkKanNietMeer, die in mei gelanceerd werd.
