De Nederlandse regering heeft haar eerste deal getekend met een Europese cloudprovider, het Duitse StackIT, omdat ministeries de afhankelijkheid van Amerikaanse technologiebedrijven willen verminderen.
Er zijn gelijkwaardige overeenkomsten gesloten met Google, Microsoft en Amazon – de Amerikaanse technologiegiganten wier diensten momenteel het grootste deel van de overheidssystemen hosten.
Volgens de nieuwe regeling kunnen ministeries en andere overheidsinstanties onder vooraf overeengekomen voorwaarden clouddiensten afnemen van StackIT – onderdeel van de Schwarz Group, eigenaar van supermarktketens Lidl en Kaufland. Gegevens moeten binnen de Europese Economische Ruimte worden opgeslagen, de overheid heeft auditrechten om de naleving ervan te controleren en er zijn clausules waardoor contracten kunnen worden beëindigd als StackIT zelf in niet-Europese handen valt.
Willemijn Aerdts, staatssecretaris voor Digitale Economie, zei dat de deal de digitale autonomie van het land zou versterken. “Digitale autonomie betekent dat we onze eigen keuzes kunnen maken uit een divers aanbod aan aanbieders”, zegt ze in een verklaring. “Daarom is het belangrijk dat we de Europese markt stimuleren.”
Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel noemde het akkoord “een belangrijke stap in het verminderen van onze afhankelijkheid van partijen buiten Europa en het versterken van onze digitale veerkracht.”
Amerikaanse afhankelijkheid
Momenteel zijn ministeries vrijwel volledig afhankelijk van de grote Amerikaanse platforms. Uit onderzoek van de NOS eerder dit jaar bleek dat 67% van de zo’n 16.500 websites die worden gebruikt door overheidsinstanties, ziekenhuizen, scholen en andere essentiële organisaties zijn gekoppeld aan ten minste één Amerikaanse clouddienst.
Op grond van de US Cloud Act kunnen cloudproviders wettelijk verplicht worden om informatie over te dragen aan de Amerikaanse overheid, ook als data in Europa zijn opgeslagen. De zorgen over deze blootstelling zijn onlangs uitgebroken, waarbij parlementsleden zich verenigden rond de oproep om servers en opslag voor overheidssystemen in Nederlandse of op zijn minst Europese handen te houden.
De StackIT-overeenkomst komt er nu het kabinet voor een deadline van 6 mei staat om te beslissen of het contract moet worden verlengd, waarbij het Nederlandse cloudbedrijf Solvinity het digitale identiteitssysteem DigiD beheert, dat de meeste inwoners gebruiken om toegang te krijgen tot belasting-, gezondheidszorg- en andere openbare diensten.
Solvinity wordt overgenomen door de Amerikaanse IT-gigant Kyndryl, en een senior privacyadviseur bij digitaal dienstenbureau Logius waarschuwde deze maand dat goedkeuring gedetailleerde informatie over iedereen in Nederland binnen het bereik van de Amerikaanse autoriteiten zou brengen. Het parlement heeft de regering opgeroepen het Solvinity-contract te beëindigen als de overname doorgaat.
Het StackIT-framework verplicht overheidsorganisaties niet tot migreren en stelt geen minimale uitgaven vast. Het is nog niet duidelijk of de diensten van het Duitse platform goedkoper of duurder zijn dan de Amerikaanse alternatieven.
De overeenkomst is tot stand gekomen door de centrale inkoopafdeling SLM Rijk en is onmiddellijk in werking getreden.
