Burgemeesters en het Openbaar Ministerie krijgen geen extra bevoegdheid om toezicht te houden op buitenlandse donaties aan gemeenschapsorganisaties als moskeeën en weekendscholen. De Eerste Kamer verwierp het wetsvoorstel, ook al hadden BBB, D66, CDA en ChristenUnie het in de Tweede Kamer gesteund.
De wet had tot doel ongewenste buitenlandse invloeden te beteugelen door burgemeesters en het Openbaar Ministerie in staat te stellen informatie op te vragen bij maatschappelijke organisaties over donaties. Ook zouden stichtingen verplicht zijn bepaalde documenten vertrouwelijk met de Kamer van Koophandel te delen. De maatregelen waren bedoeld om het witwassen van geld en de financiering van terrorisme te voorkomen.
Om de administratieve lasten voor kleine organisaties te verlichten heeft de Tweede Kamer bepaald dat alleen buitenlandse donaties van € 15.000,- of meer voor toetsing in aanmerking komen.
De fracties in de Senaat die hun stemming in het Lagerhuis hadden teruggedraaid, voerden aan dat burgemeesters geen noodzaak zagen voor de bevoegdheid om donatiegegevens op te vragen. “Hun standpunt was heel duidelijk: wij steunen dit wetsvoorstel niet”, zei D66-senator Boris Dittrich, terwijl hij hun standpunt tijdens het debat samenvatte.
“Burgemeesters staan boven de partijpolitiek en hebben de taak de gemeenschap als geheel te beschermen. Deze nieuwe macht riskeert die rol te politiseren”, zegt Susanne Scheepers, burgemeester van Simpelveld. Zij sprak op een expertsessie in de Eerste Kamer namens het Genootschap van Burgemeesters en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.
“Ongelooflijk!!” VVD-Kamerlid Bente Becker schreef op X nadat de wet was weggestemd, onder meer door haar coalitiepartners D66 en CDA. De drie partijen hadden in hun regeerakkoord beloofd de buitenlandse financiering van organisaties als moskeeën ‘zoveel mogelijk’ te beperken. Becker voegde eraan toe dat ze verwacht dat de regering “binnenkort” met een nieuw voorstel zal komen.
