De regering zal in september beslissen over het lot van een investeringspakket van € 2 miljard voor Tata Steel, terwijl de industriële gigant strafrechtelijk wordt vervolgd wegens het veroorzaken van vervuiling.
Het Openbaar Ministerie (Openbare Ministerie) zei woensdag dat het het in IJmuiden gevestigde productiebedrijf voor de rechter heeft gedaagd na een vier jaar durend onderzoek naar lekkages uit zijn productielocaties.
Aanklagers beschuldigen het bedrijf ervan dat het willens en wetens gassen uit de productie van cokes in de atmosfeer laat vrijkomen en daarmee de volksgezondheid in gevaar brengt.
De zaak heeft vragen doen rijzen over het besluit van de regering om 2 miljard euro aan publiek geld uit te trekken om de processen van Tata Steel schoner en duurzamer te maken.
De subsidie, die in februari vorig jaar onder het vorige kabinet werd aangekondigd, zou tussen de helft en een derde van de totale kosten van de renovatie uitmaken.
Een hoogoven en een cokesfabriek zullen worden vervangen door modernere faciliteiten om de uitstoot van kooldioxide te verminderen en aan de milieunormen te voldoen. Tata Steel is verantwoordelijk voor 12 megaton CO2-uitstoot per jaar, 7,6% van de totale Nederlandse productie.
Ernstige zorgen
Maar de gezamenlijke intentieverklaring bevatte een clausule die het kabinet in staat zou stellen zich uit de overeenkomst terug te trekken als het strafrechtelijk onderzoek ‘ernstige zorgen’ voor de Nederlandse staat zou opwekken.
De regering heeft 30 september als deadline gesteld om de details van het steunpakket af te ronden. De ministers van Klimaat en Infrastructuur, Stientje van Veldhoven en Vincent Karremans, zeiden dat ze de implicaties van de strafrechtelijke vervolging zouden overwegen en in september aan het parlement zouden rapporteren.
“Tot die tijd zal het kabinet geen onherroepelijke stappen ondernemen in het op maat gemaakte steunpakket”, schrijven ze woensdag in een kamerbrief.
Het OM zegt ook te onderzoeken of individuele managers persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld voor de vervuiling of voor het niet verkrijgen van de juiste vergunningen en het niet melden van incidenten. De eerste rechtszitting staat gepland voor november in Amsterdam.
“Onrechtvaardige” beschuldigingen
Tata Steel heeft de beschuldigingen “in wezen onrechtvaardig” genoemd en benadrukt dat er slechts een handvol vervuilingsincidenten in de fabriek hebben plaatsgevonden.
Het onderzoek kwam naar aanleiding van een formele klacht van advocaat Bénédicte Ficq namens 800 buurtbewoners die klaagden over het aantreffen van zwart stof in speeltuinen en de gevolgen van vervuild water.
Ficq zei tegen NRC “zeer verheugd” te zijn over het besluit om het bedrijf te vervolgen. “Ik ben erg blij dat de slachtoffers zijn erkend en dat het Openbaar Ministerie de belangen van de bewoners heeft kunnen waarderen.
“Het moet duidelijk zijn dat institutionele onverschilligheid ten aanzien van vervuiling verstrekkende gevolgen heeft. Bedrijven mogen deze ruimte niet kunnen innemen ten koste van de volksgezondheid.”
Het bedrijf heeft al een boete van € 150.000 moeten betalen wegens overtreding van de milieuvergunning. In een afzonderlijk onderzoek betaalde Tata € 8,5 miljoen aan boetes voor het overtreden van milieunormen door het uitstoten van kankerverwekkende deeltjes uit twee cokesfabrieken.
