Steeds meer mensen mogen niet meer in hun eigen huis wonen omdat het pand is aangevallen met vuurwerkbommen, zo blijkt uit nieuw onderzoek van Trouw.
In 2024 gaf nieuwe lokale wetgeving burgemeesters meer bevoegdheden om woningen of bedrijfspanden die het doelwit waren tijdelijk te sluiten. Sindsdien is het aantal sluitingen verdrievoudigd, van 46 in 2023 naar 160 een jaar later, zo blijkt uit opgevraagde gegevens van het Kadaster.
In de helft van deze gevallen was de aanleiding een explosie, terwijl illegale prostitutie, schietpartijen of vuurwapens in het pand de andere helft vormden. Woningen en panden zijn doorgaans een maand gesloten.
De afsluitingen zijn bedoeld om de inwoners gerust te stellen die te maken hebben gehad met een bomaanslag in hun straat of wijk. Vorig jaar vonden in Nederland zo’n 1500 aanslagen of pogingen daartoe plaats. Sommigen waren criminele lik op stuk, andere particuliere wraakaanvallen. In vrijwel alle gevallen gebruikten de aanvallers krachtig vuurwerk.
“Burgemeesters waren wanhopig op zoek naar meer bevoegdheden, omdat de oude wet hen alleen toestemming gaf voor sluitingen als de overtreding binnenshuis plaatsvond”, vertelde Michael Vols, hoogleraar openbare orderecht, aan de krant.
Sluitingen betekenen echter ook dat verhuurders, waaronder woningcorporaties, huurovereenkomsten kunnen verscheuren, zelfs als de huurders niet betrokken zijn bij een vermeend misdrijf en zonder toestemming van een rechter, waardoor ze dakloos worden.
Volgens advocaten die namens huurders optreden, besluiten burgemeesters te snel om panden te sluiten, op basis van ad hoc politierapporten. Vaak is een familielid met een strafblad voldoende om tot een sluiting over te gaan, zeiden ze.
Soms is het apparaat bedoeld voor een ander huis, maar zitten huurders toch zonder huis, ondanks een clausule in de wet die zegt dat permanente uitzetting niet automatisch mag volgen.
“In de praktijk negeren sommige woningcorporaties die clausule, en dat is niet de manier waarop de wet bedoeld was”, aldus Vols.
In Rotterdam komen uitgezette huurders zelfs op de zwarte lijst te staan, waardoor hen feitelijk het recht op sociale huisvesting wordt ontzegd”, zegt de Rotterdamse advocaat Mark de Kok. Burgemeesters moeten er rekening mee houden dat huurders permanent uit hun huis kunnen worden gezet als ze besluiten een huis te sluiten.
“Denk na over het bieden van tijdelijke huisvesting en de impact op kinderen”, zei Vols. “Maar gemeenten hebben vaak niet de capaciteit voor zulke maatwerkoplossingen.”
