Duizenden automobilisten in Nederland weigeren verplichte bloedtesten wegens vermoedelijk drugsgebruik in het verkeer, ook al worden de straffen steeds strenger, zo blijkt uit politiegegevens verkregen door RTL Nieuws.
Het aantal weigeringen steeg van 1.353 in 2022 naar 2.221 in 2025, terwijl het aantal bestuurders dat onder invloed van drugs werd betrapt in dezelfde periode steeg van 16.000 naar 26.000. De kwestie heeft politieke aandacht getrokken, waarbij minister van Justitie en Veiligheid David van Weel het gedrag ‘stom’ noemde.
Volgens de Nederlandse wet moeten bestuurders die positief testen op een speekseltest een bloedtest ondergaan om de hoeveelheid drugs in hun systeem te bepalen, die wordt gebruikt bij de strafmaat. De speekseltest, geïntroduceerd in 2017, kan drugs binnen enkele minuten detecteren.
De autoriteiten zeggen dat veel verdachten ten onrechte denken dat het weigeren van de bloedtest hen zal helpen een veroordeling te voorkomen.
“Veel verdachten vinden dat ze niet hoeven mee te werken om aan hun eigen veroordeling te ontsnappen. Als ze mijn bloed niet hebben, kunnen ze niets bewijzen”, zegt verkeersadvocaat Fabian Siccama tegen RTL Nieuws. “Dat klopt niet. Weigeren is een misdaad.”
Nationale verkeersprocureur Achilles Damen zei dat de straffen voor weigering opzettelijk zwaar zijn. “Weigering zou niet voordelig moeten zijn, dus straffen we ze zwaar”, zei hij. Straffen kunnen bestaan uit een boete van 1.000 euro, minimaal 60 uur taakstraf en een rijverbod van zes tot twaalf maanden.
De politie zegt ook dat sommige chauffeurs ‘uit principe’ weigeren. “Sommigen zijn meteen uitdagend tijdens een controle. ‘Ik stel mijn eigen regels’, zeggen ze”, zegt Damen.
Siccama zei dat sommige chauffeurs de politie wantrouwen en medewerking weigeren als ze worden opgedragen hieraan te voldoen. Anderen beweren dat ze bang zijn voor naalden, maar “bang zijn voor naalden is geen excuus; de rechtbank zal dat niet accepteren”, zei Damen.
Tijdens een wegkantoperatie langs de A73 in Limburg controleerden de politie en een mobiele bloedafname-eenheid van de GGD automobilisten op alcohol- en drugsgebruik. Agenten ontdekten drugs in het speeksel van acht automobilisten, en één weigerde de vereiste bloedtest.
“We leggen de gevolgen meerdere keren uit, maar op een gegeven moment houdt het op”, zegt Ronald van Hedel, teamchef Infrastructuur van de politie in Oost-Brabant.
Van Hedel zei dat het groeiende aantal chauffeurs met een drugsstoornis een bredere achteruitgang van de sociale normen weerspiegelt. “Dat zien we bij asociaal rijgedrag, maar zeker ook hier. Dat zoveel mensen rijden onder invloed van verdovende middelen is echt zorgelijk”, zegt hij tegen RTL.
Van Weel zei dat het onderliggende probleem verder gaat dan handhaving. “Als mensen niet willen meewerken, jammer. Ze worden alsnog gestraft; we bereiken ons doel”, aldus de minister. “Het gaat om de onderliggende onbeschoftheid erachter.”
“We doen dit niet voor niets. We doen dit voor de verkeersveiligheid”, aldus Van Hedel. “Als politie moeten we de feiten kunnen vaststellen, zodat we een signaal kunnen afgeven dat dit simpelweg onaanvaardbaar is.”
