De EU is van plan krachtig vuurwerk aan te pakken met nieuwe wetgeving, zo blijkt uit een brief die de commissie naar regeringen, waaronder Nederland, heeft gestuurd. De boodschap volgt op een dringende oproep die vorige maand aan Brussel werd gedaan door lidstaten waar vuurwerkbomaanslagen steeds vaker voorkomen.
Volgens omroep NOS heeft de commissie ook contact opgenomen met de Zweedse en Franse autoriteiten en zegt zij hun zorgen over crimineel misbruik van vuurwerk te delen. Een voorstel voor nieuwe wetgeving zal in de loop van volgend jaar worden ingediend, aldus het rapport, waarna het blok zal moeten stemmen – wat betekent dat de handhaving van nieuwe regels tot 2030 kan duren.
Vooral het cobra-vuurwerk wordt onder de loep genomen: een in Italië vervaardigde flitsknaller met een explosie die ongeveer gelijk is aan die van een handgranaat. Nederland verbood het bezit en gebruik ervan in 2020, maar de productie blijft legaal in Italië en verschillende andere lidstaten.
Kapitaal voor vuurwerkbomaanslagen
Nederland registreert meer vuurwerkbomaanslagen dan enig ander land in Europa. De politie registreerde in 2025 1.525 aanvallen of pogingen tot aanvallen op huizen, bedrijven en voertuigen. Dat is een stijging ten opzichte van de ongeveer 200 in 2021 – een stijging van meer dan 600%.
In meer dan 500 gevallen van vorig jaar plakten de aanvallers vuurwerk op een fles benzine, waardoor naast de ontploffing ook intense branden ontstonden. Aanvallen worden vaak uitgevoerd door georganiseerde misdaadgroepen, die tieners (met een gemiddelde leeftijd van 16 jaar), die doorgaans via Telegram worden gerekruteerd, gebruiken om rivalen aan te vallen en geldautomaten te beroven.
In andere gevallen vloeien de aanvallen voort uit binnenlandse of sociale conflicten en hebben ze geleid tot rampen, waaronder de Tarwekamp-explosie in Den Haag in december 2024, waarbij zes mensen omkwamen en vijf flats werden verwoest. Een achtjarige overlevende verloor zijn ouders en zus.
De jaarwisseling bracht dit jaar nog twee dodelijke incidenten met zich mee, in Nijmegen en Aalsmeer, naast de brand die de Amsterdamse Vondelkerk verwoestte. Plastisch chirurgen zeggen dat amputatie van een hand of een deel ervan nodig is bij 80% van de Cobra 6-ongevallen. De gemiddelde leeftijd van de slachtoffers is in vijf jaar tijd gedaald van 23 naar 13 jaar.
Een nationaal verbod zal niet voldoende zijn
Het vuurwerk dat bij deze aanvallen wordt gebruikt, wordt elders in de EU – Italië, Polen, Tsjechië – legaal geproduceerd en door een kleine groep grensoverschrijdende groothandelaren naar Nederland gesmokkeld.
Het consumentenvuurwerkverbod dat eind 2026 ingaat, zal deze markt niet raken, zegt burgemeester van Rotterdam en voorzitter van Offensief Tegen Explosies Carola Schouten.
Dat is de reden waarom Den Haag ruim een jaar lang bij Brussel heeft aangedrongen op regels voor de productie: een track-and-trace-systeem, een limiet op de hoeveelheden flitspoeder en een volledig verbod op de productie van cobra’s en soortgelijke flitsknallers waar dan ook in de EU.
