Museum Valkhof in Nijmegen deed een opmerkelijke ontdekking toen het dozen begon te openen met daarin archeologische opgravingen van de afgelopen zeventig jaar. Verschillende dozen bevatten Romeinse meesterwerken, waaronder een vaas met een lachend gezicht en een ‘uniek penissculptuur’, melden het Valkhofmuseum en de provincie Gelderland.
“Dit blijkt een enorme schatkamer te zijn”, zegt gedeputeerde Peter Drenth. “Alleen al deze eerste dozen laten zien hoe rijk en divers het Romeinse leven in Gelderland was.”
De 16.000 dozen kwamen bijna twintig jaar geleden door een wetswijziging in de provincie Gelderland terecht. Eind vorig jaar trok de provincie 8 miljoen euro uit om de inhoud van de dozen te inventariseren en opnieuw in te pakken, een proces dat naar verwachting zes jaar zal duren.
Tot nu toe zijn er 300 dozen geopend. In de eerste dozen zaten vooral vondsten die waren aangetroffen in de grond onder het Canisius College, een voormalig internaat in Nijmegen-Oost. De voorwerpen zijn tussen de 1.800 en 2.000 jaar oud en omvatten verschillende meesterwerken.
Daaronder bevinden zich een vrijwel intacte drinkbeker met gezicht erop, gevonden in een Romeins legerkamp, en oranjerode bekers en schalen. “Het gaat om een luxe aardewerk servies. Dat merk je aan de gebruikte techniek, waarbij de Romeinen met een mal patronen in het aardewerk drukten”, zegt provinciearcheoloog Ilse Schuuring. “Op het servies zie je herten door een bos springen. Je kunt het vergelijken met merken als Wedgwood of Villeroy & Bosch, maar dan bijna 2.000 jaar oud.”
Een andere geweldige vondst is een uit bot gesneden penis van 20 centimeter lang. Met uitzondering van een houten exemplaar dat in 2023 in Groot-Brittannië werd gevonden, waren alle andere ontdekte Romeinse penissculpturen gemaakt van niet-organisch materiaal, zoals steen.
Volgens Schuuring schaamden de Romeinen zich niet voor geslachtsdelen, zoals veel culturen tegenwoordig doen. “Afbeeldingen ervan waren bijvoorbeeld gebruikelijk als amuletten. Het symboliseert de vruchtbaarheid. Afbeeldingen ervan werden ook aan deuropeningen gehangen om boze geesten buiten te houden.”
