De Nederlandse krijgsmacht zal het gebruik van onbemande wapensystemen de komende jaren flink uitbreiden. Dat maakt deel uit van een grote defensierevisie die is geschetst in een nog vertrouwelijk defensieplan dat maandag wordt gepresenteerd door minister van Defensie Yesilgöz (VVD) en staatssecretaris Boswijk (CDA), aldus de NOS. Naast onbemande oorlogsvoering legt het plan de nadruk op de digitalisering van de strijdkrachten, waarbij beide ontwikkelingen als nauw met elkaar verbonden worden beschouwd.
“Defensie investeert fors in onbemande systemen en in de verdediging daartegen. Binnen vijf jaar streven we ernaar dat ruim de helft van onze operationele effecten met behulp van onbemande systemen wordt bereikt”, schrijven de ministers. Het plan beschrijft een verschuiving naar een sneller, slimmer en flexibeler leger, ontworpen voor afschrikking, verdediging en langdurige conflicten.
Een centrale motor van de strategie is de Russische oorlog in Oekraïne, waar drones en andere onbemande systemen op grote schaal worden gebruikt op het slagveld. Het document benadrukt een belangrijke les: het is inefficiënt en extreem duur om systemen zoals Patriot-luchtverdedigingsraketten te gebruiken om goedkope drones te vernietigen. Het roept op tot goedkopere tegenmaatregelen om deze bedreigingen het hoofd te bieden.
Het ministerie van Defensie is ook voornemens om samen met de Nederlandse defensie-industrie een gezamenlijk ‘ontwikkelingslab’ te creëren. Het zou zich richten op counter-drone-technologie, dat wil zeggen systemen die zijn ontworpen om drones met andere drones te bestrijden. De financiering zal ook gaan naar snelle, kortcyclische innovatie, zodat uitrusting en tactieken snel kunnen worden aangepast op basis van ontwikkelingen op het slagveld.
Alle takken van de strijdkrachten zullen worden getroffen. De marine wordt versterkt met relatief eenvoudige schepen die weinig of geen bemanning nodig hebben. Het leger zal een gelaagd systeem krijgen dat drones, tegendrones en elektronische oorlogsvoering combineert. De luchtmacht zal ook onbemande systemen aanschaffen, maar verdere details worden niet gegeven.
Tegelijkertijd zullen de conventionele strijdkrachten verder worden uitgebreid. Marineschepen zullen extra zelfverdedigingssystemen krijgen en de NH-90-helikoptervloot zal worden uitgebreid.
Het leger zal ook in gevechtskracht groeien, met investeringen in zware gemechaniseerde eenheden, gepantserde formaties en de luchtmobiele brigade. Er zal een vierde gevechtsbataljon worden toegevoegd en de technische eenheden zullen worden versterkt.
Het plan omvat voorbereiding op een selectieve vorm van dienstplicht als vrijwillige rekrutering onvoldoende is. Hoewel dienstverlening in principe vrijwillig blijft, zou het systeem escalerende verplichtingen kunnen introduceren die uiteindelijk verplichte selectie en medische screening vereisen.
De Koninklijke Marechaussee breidt uit met tien squadrons, elk bestaande uit ongeveer 100 man. Dat wordt gedaan om de taken van de militaire politie, zoals grensbeveiliging, te ondersteunen. De luchtmacht krijgt extra uitrusting, waaronder één extra tankvliegtuig en meer F-35 straaljagers.
Het document bevestigt naar verluidt ook aanvullende F-35-aanwinsten, maar specificeert geen hoeveelheden. Het constateert dat veel cijfers worden achtergehouden om te voorkomen dat tegenstanders inzicht krijgen in de Nederlandse militaire capaciteiten.
