“De afgelopen jaren hebben internationals steeds meer de schuld gekregen van de problemen in de stad – in de pers, door Amsterdammers op straat, maar ook door sommige politici”, aldus een Amsterdammer. “Wat gaan uw partijen eraan doen?”
Bij het enige debat voor internationale kiezers in de Nederlandse hoofdstad vond een deel van het publiek dat de woorden die op dit podium werden gezegd niet altijd overeenkwamen met wat hun politieke collega’s zeiden en deden in raadsvergaderingen.
Terwijl Nederlandse politieke partijen in het hele land vriendelijk zijn tegen buitenlanders die mogen stemmen bij de lokale verkiezingen op 18 maart, was er maandagavond één spanning duidelijk: veel buitenlanders spreken voldoende Nederlands om raadsdebatten te volgen en de lokale kranten te lezen.
“In Amsterdam, maar ook in Nederland, als het om bepaalde partijen gaat, zijn ze altijd op zoek naar een zondebok”, beaamde de leider van de liberale Volt-partij, Juliet Broersen. “Het maakt niet uit wie het zijn, vluchtelingen of internationals, als ze een zondebok hebben, is het prima, want ze hebben iemand nodig om de schuld te geven. En dat is iets waar we de afgelopen vier jaar tegen hebben gevochten.”
In het uitverkochte debat, georganiseerd door IamExpat, Nederlands Nieuws en D66 Amsterdam, deden vijf partijen hun best om een zaal van 130.000 internationale kiezers te vertellen dat zij de beste vriend van de immigrant waren.
De leiders van de grootste partijen sloegen de buitenlandse uitnodiging af en woonden in plaats daarvan een debat bij, georganiseerd door de Joodse gemeenschap. Maar de zittende partijen PvdA, GroenLinks en D66, plus de centrumrechtse VVD en de pro-Europese Volt vertelden 300 mensen dat ze meer wilden doen voor ‘internationale’ Amsterdammers.
Alle sprekers hadden in andere landen gewoond, gestudeerd of gewerkt en zeiden dat ze de uitdagingen begrepen van het leven zonder ondersteunend netwerk, de blootstelling aan uitbuiting op de huizenmarkt en het worstelen met een andere taal.
“Hoeveel van jullie gaan je antwoord veranderen als je voor een Nederlands publiek spreekt?” vroeg presentator en cabaretier Greg Shapiro nadrukkelijk bij de start.
Lees meer over wat de partijen in Amsterdam denken
Volt – gaf Milka Yemane van groenlinks GroenLinks toe – was consequent opgekomen voor de internationale bevolking van Amsterdam. “Het was onze partij die zich er echt op richtte om ervoor te zorgen dat internationals bijvoorbeeld wisten dat ze stemrecht hebben”, aldus Broersen.
“Het gaat er eigenlijk om (het beschikbaar maken) van democratisering en participatie ook in het Engels… om echt te laten zien dat dit een diverse stad is en dat we er ook zo mee moeten omgaan. Of het nu in een stad of op kantoor is, op de werkvloer of in het beleid, een diverse groep zorgt voor betere resultaten.”
Tolerantie
D66, de partij van premier Rob Jetten, hield vorig jaar een publiek pleidooi om te voorkomen dat internationals tot zondebok worden gemaakt voor de Amsterdamse woningnood. Het zei dat het meer ontwikkelaars wil stimuleren door hen toe te staan 30% woningen te bouwen die niet huurgecontroleerd zijn – in plaats van de huidige 20%. Sommige ontwikkelaars zeiden vorige week tijdens een debat dat overregulering betekent dat de risico’s van bouwen groter zijn dan de potentiële winst.
Suleyman Aslami, D66-raadslid, zei dat het faciliteren van particuliere ontwikkelaars van cruciaal belang is om volgend jaar 9.000 huizen gebouwd te krijgen, omdat de nationale overheid niet betaalt voor de woningbouw – en de meeste nieuwe internationals huizen in de particuliere sector nodig zullen hebben.
Hij voegde eraan toe dat een PvdA-beleid ten aanzien van de integratie van ‘expats’ niet erg vriendelijk aanvoelde. “Het oorspronkelijke voorstel bevatte allerlei verklaringen, waarin internationals werden neergezet als een gemeenschap die hier komt, geniet van alles wat we hebben, maar niets bijdraagt – wat eigenlijk niet eerlijk is”, zei hij.
“Feit is dat het aantal internationals dat als vrijwilliger actief is groter is dan dat van de lokale Amsterdammers. Wat is het probleem met Amsterdammers die Nederlands spreken en internationals die Engels spreken? Wij communiceren…In plaats van internationals tot zondebok te maken, moeten we toleranter en opener zijn.”
Huisvesting was een belangrijk onderwerp in het debat, waarbij alle partijen erkenden dat internationals het slachtoffer zijn van uitbuiting en fraude door gewetenloze huisbazen – ze hebben geen ouderlijk huis als back-up en kennen vaak de regels niet.
Broersen, die een flat deelt met buitenlanders, zei dat een vriend werd gevraagd om € 300 contant te betalen voor een huis, wat illegaal is. Haar partij en de VVD hebben gepleit voor meer mogelijkheden om appartementen te delen, het aantal leegstaande kamers terug te dringen en meer studenten en jongeren te huisvesten.
Bastiaan Minderhoud van de PvdA – die na de verkiezingen samengaat met GroenLinks – zei dat zijn partij zich richt op sociale woningbouw en huisvesting wil bieden aan zo’n 11.000 mensen zonder vast adres.
“En dat komt omdat er vanuit de nationale overheid geen steun is om sociale woningen te bouwen”, zei hij. “We stellen onszelf de vraag: wat voor soort stad willen we zijn? En het antwoord daarop is dat we een stad willen blijven waar iedereen een huis kan hebben. En daarom bouwen we aan 40% sociale, 40% midden (geprijsde gereguleerde woningen), 20% (vrije) markt.”
Met wachtlijsten van tien jaar voor sociale woningen wezen veel internationals in de zaal er echter op dat het onwaarschijnlijk was dat ze ooit in aanmerking zouden komen voor deze woningen. Dit was een punt dat werd benadrukt door Marianne Brackel, namens de VVD, een centrumrechtse partij.
Yemane, raadslid van GroenLinks, zegt dat de partij leegstand wil aanpakken en een sterk ideologisch standpunt heeft dat niemand geld mag verdienen aan vastgoed. “Er staan momenteel veel huizen en kantoren leeg: dit is iets dat je eigenlijk zo snel mogelijk kunt (aanpakken)”, zei ze. “En iets anders dat ik niet genoeg kan benadrukken is dat we terug moeten van de ‘geldmarkt’. Een huis om in te wonen moet een recht zijn, niet om winst te maken.”
Zij was het enige raadslid dat een rode kaart uitstak om het gedeeltelijk niet eens te zijn met de stelling: “Internationale bewoners verdienen meer aandacht in het Amsterdamse huisvestingsbeleid, omdat toegang tot betaalbare en stabiele woningen essentieel is voor hun inspiratie en bijdrage aan de stad.”
Transport en veiligheid
Het debat ging ook over vervoer, zorgen over de veiligheid op straat – een focus van Volt en VVD – en de grote internationale studentenpopulatie, die vaak moeite heeft om een kamer te vinden.
Met een opkomst van slechts 45% bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen en volgens het FD acht zetels die door de internationale stemming konden worden bepaald, hebben meer Amsterdamse partijen hun programma’s in meerdere talen vertaald.
Dutch News vroeg zich echter af waarom een recent boek van Sofyan Mbarki, hoofd van de Arbeid en economische zaken van Amsterdam, een minder vriendelijke toon aansloeg tegenover internationals dan de woorden op het podium.
“Een van de dingen die hij zei was: ‘Tienduizenden partners zitten thuis zonder werk, terwijl onze arbeidsmarkt om hun inzet schreeuwt.’” Dutch News citeerde uit het boek: Maar jij bent een goede’un.
“En hij zei ook: buitenlanders moeten hun steentje bijdragen zonder zich volledig in je (academisch geschoolde) bubbel te trekken omdat je denkt dat je niets hoeft bij te dragen en dat alleen de (arme) nieuwkomer naar voren hoeft te treden. Dat voelt niet supervriendelijk voor expats.”
“Uiteindelijk ben je hier”, zei Minderhoud. “Je bent net zo’n Amsterdammer als ik of wie dan ook aan deze tafel, en ik denk dat je met dezelfde problemen te maken hebt als wij, en dat je hier om dezelfde redenen bent gekomen als wij hier zijn gekomen. Ik hoop dat als je hier thuis bent, je met je hart stemt.”
