De keizer van Japan, Naruhito, heeft de mishandeling van Nederlandse soldaten in krijgsgevangenenkampen erkend terwijl hij aan een driedaags staatsbezoek aan Nederland begint.
Naruhito en keizerin Masuko legden woensdag bij aanvang van het officiële bezoek een krans bij het nationale oorlogsmonument op de Dam in Amsterdam.
Enkele tientallen voormalige krijgsgevangenen zullen een stil protest houden tegen de kranslegging als onderdeel van hun langlopende campagne om een formele verontschuldiging van de Japanse staat veilig te stellen.
De keizer zei vóór zijn bezoek dat hij respect wilde betuigen aan mensen die “de pijn van die tijd vandaag de dag blijven dragen” en beloofde “het wederzijds begrip te verdiepen en de geest van vrede te handhaven.”
Tijdens de bezetting van Indonesië tussen 1942 en 1945 kwamen zo’n 19.000 Nederlanders om het leven en werden tienduizenden soldaten onder wrede omstandigheden geïnterneerd in Japanse kampen. Gevangenen hadden dwangarbeid verricht, terwijl sommige vrouwen tot seksuele slavernij werden gedwongen.
“Ons lijden tijdens de oorlog is nooit erkend door een Japanse keizer en er zijn nooit oprechte excuses aangeboden”, zegt Peggy Stein, voorzitter van Indisch Platform 2.0, tegen AD.nl.
Kwestie van spijt
Keizer Hirohito in oorlogstijd, die Nederland in 1971 bezocht, had in een toespraak in 1952 in een toespraak ‘berouw’ willen uiten over de oorlog, maar werd afgeschrikt door de toenmalige regering, zo blijkt uit dagboekaantekeningen die na zijn dood werden gepubliceerd.
De keizer mocht zijn troon behouden toen de VS na de oorlog Japan bezetten, maar werd van alle politieke macht ontdaan. Recente Japanse regeringen staan onder druk van rechtse partijen om geen formele excuses aan te bieden.
Later op woensdag bezoekt Naruhito het instituut Deltares in Delft, gespecialiseerd in overstromingsveiligheid, om een demonstratie bij te wonen van haar faciliteiten om de effecten van golven en stroming op de waterkering te simuleren.
‘s Avonds woont hij een staatsbanket bij in het Koninklijk Paleis in Amsterdam, voordat hij donderdag naar Den Haag afreist voor een lunch met premier Rob Jetten in het Mauritshuis.
Kersenboom
De keizer zal het Meisje met de parel van Johannes Vermeer bekijken, dat vanaf half augustus voor vijf weken in bruikleen wordt gegeven aan het Nakanoshima Museum of Art in Osaka.
Op vrijdag bestaat zijn taak onder meer uit het planten van een kersenboom in het Amsterdamse Bos en het bezoeken van het monument voor de slachtoffers van de aardbeving en tsunami die delen van zijn land in 2011 verwoestte.
De betrekkingen tussen Nederland en Japan dateren uit 1600, toen een Nederlands koopvaardijschip, de Liefde, aankwam op de kust van Bungo, nu bekend als Usuki.
De Nederlanders vestigden later een handelspost in Hirado, maar mochten zich niet op het vasteland vestigen. Eeuwenlang waren zij het enige westerse land dat handels- en diplomatieke betrekkingen onderhield met Japan, waar kennis uit het Westen bekend stond als ‘Nederlandse studies’.
Naruhito is sinds 2019 keizer, na de troonsafstand van zijn vader Akihito, die nog leeft.
Hij kwam dit weekend aan in Nederland en keek naar de WK-wedstrijd tussen de twee landen met koning Willem-Alexander en hun vrouwen. De wedstrijd eindigde in een 2-2 gelijkspel.
