Nieuwsbericht | 01-12-2025 | 12:54
Sinds de grootschalige Russische invasie van Oekraïne zijn miljoenen Oekraïners gevlucht en ondergebracht in de Europese Unie. Nederland vangt momenteel zo’n 135.000 vluchtelingen uit Oekraïne op onder de EU-richtlijn tijdelijke bescherming (TPD). De TPD is in juni 2025 verlengd, zodat deze van toepassing is tot en met 4 maart 2027.
Het is nog steeds onzeker hoe lang de oorlog gaat duren en om die reden heeft de regering een langetermijnplan opgesteld voor de periode na het einde van de TPD. Vluchtelingen uit Oekraïne komen dan in aanmerking voor een tijdelijk transitiedocument dat drie jaar geldig is. Dit geldt alleen voor vluchtelingen die tijdelijke bescherming genieten op grond van de TPD. De hoofdlijnen van dit beleid zijn opgenomen in de collectieve brief asielsteun aan Oekraïne van 4 juli 2025 en zijn nu nader uitgewerkt in de collectieve brief van 21 november 2025.
Overgangsdocument
Het transitiedocument is alleen beschikbaar voor vluchtelingen uit Oekraïne die tijdelijke bescherming genieten op grond van de TPD. Ook moeten zij een openbare-ordetoets afleggen en hun huidige asielaanvraag intrekken. De IND verleent het transitiedocument ambtshalve, wat betekent dat vluchtelingen die eerder bescherming genoten niet zelf een aanvraag voor een transitiedocument hoeven in te dienen. Het transitiedocument geeft vluchtelingen uit Oekraïne de tijd om uit te zoeken hoe zij vrijwillig kunnen terugkeren naar hun thuisland en geeft gemeenten een langetermijnperspectief als het gaat om het verlenen van asielondersteuning.
Rechten en plichten
Op het transitiedocument zijn verschillende rechten, plichten en regelingen van toepassing. Deze zullen op termijn toepasbaar worden, zodat vluchtelingen uit Oekraïne zoveel mogelijk kunnen participeren in en bijdragen aan de Nederlandse samenleving. Met een transitiedocument kunnen ze bijvoorbeeld zonder tewerkstellingsvergunning werken, een zorgverzekering afsluiten en tegen een laag tarief studeren. Waar mogelijk wordt de asielondersteuning omgezet in huisvesting, zodat zij zelf de huur kunnen gaan betalen. Het kabinet gaat in het voorjaar van 2026 meer informatie verstrekken over de rechten, plichten en regelingen die aan het transitiedocument verbonden zijn. Zie voor meer informatie Langetermijnbeleid: terugkeer en verblijf | Opvang vluchtelingen uit Oekraïne | Rijksoverheid.nl
Retourprogramma
De focus van het langetermijnplan ligt op vrijwillige terugkeer naar Oekraïne. Met dit in gedachten ontwikkelt Nederland een terugkeerprogramma dat aansluit bij de wederopbouw van het land. Vluchtelingen uit Oekraïne die naar huis willen, krijgen praktische hulp bij bijvoorbeeld het regelen van reisdocumenten en vervoer. Wie nu naar Oekraïne wil terugkeren, kan steun aanvragen bij de Dienst Terugkeer en Vertrek (Dienst Terugkeer en Vertrek).
