Het aantal nieuwe start-ups in Nederland daalde in 2025 voor het tweede jaar op rij, en een relatief groot deel richtte zich op AI, zo blijkt uit een nieuw rapport over de stand van zaken in de Nederlandse techsector.
Hoewel Nederland alles in huis heeft om mondiaal te concurreren, is er te veel aandacht voor de snelle groei van digitale diensten en te weinig voor kapitaalintensieve en strategische technologie, zeggen de auteurs van het rapport.
Het jaarlijkse State of Dutch Tech-rapport, opgesteld door lobbygroep Techleap, zegt dat Nederlandse kunstmatige-intelligentiebedrijven langzamer groeien dan rivalen in Duitsland en Frankrijk. De meeste Nederlandse AI-specialisten kiezen voor veilige banen bij grote bedrijven in plaats van bij start-ups.
Nederland dreigt achterop te raken bij de ontwikkeling en opschaling van AI-bedrijven, zegt Techleap. Terwijl er vorig jaar €2,6 miljard werd geïnvesteerd in Nederlandse technologiebedrijven, een stijging van 11%, blijft het groeitempo van AI-bedrijven achter bij dat van de buurlanden.
Toegang tot financiering is het grootste knelpunt, aldus het rapport. AI-bedrijven ontvingen vorig jaar 27% van al het durfkapitaal dat in Nederland werd geïnvesteerd, onder het Europese gemiddelde van 32%. Ongeveer driekwart van die AI-financiering kwam uit het buitenland, voornamelijk uit de Verenigde Staten.
Het aantal nieuwe start-ups, gedefinieerd als bedrijven die meer dan 100.000 euro ophaalden, daalde vorig jaar opnieuw en er werden 117 nieuwe bedrijven opgericht.
“Met 11.301 geverifieerde bedrijven en 2,64 miljard euro aan durfkapitaal ingezet in 2025 heeft Nederland een van de meest geconcentreerde ecosystemen van Europa opgebouwd, aldus het rapport.
“Twee patronen wijzen echter op structurele uitdagingen: de vorming van nieuwe startups is afgenomen sinds de piek in 2023, en de opschalingsratio van 21,6% van het ecosysteem volgt zowel het Europese gemiddelde van 24,1% als de Verenigde Staten, waar meer dan de helft van de gefinancierde startups de status van opschaling bereikt.”
Nieuwe maatregelen
Het nieuwe regeerakkoord bevat een aantal maatregelen waarvan de ministers hopen dat ze de binnenlandse technologiesector een impuls zullen geven, waaronder een nationaal investeringsfonds ter waarde van meerdere miljarden euro.
Er zijn ook EU-plannen om het voor bedrijven gemakkelijker te maken een “European Incorporated Company” op te richten en in meerdere lidstaten actief te zijn.
Speciaal gezant voor de technologiesector, prins Constantijn, vertelde het Financieele Dagblad dat hij het toegenomen gevoel van urgentie en momentum verwelkomde. ‘Maar veel dingen hadden eerder gedaan moeten worden’, zei hij. “De uitspraak over aandelenparticipaties zal er in 2027 zijn en dat is tien jaar te laat.”
