Minister van Buitenlandse Handel Sjoerd Sjoerdsma, die vijf jaar geleden persoonlijk door Peking op de zwarte lijst werd gezet, is aan het hoofd van een delegatie van kleine bedrijven in China aangekomen, in de hoop de betrekkingen met het land te herstellen na geschillen over microchips.
Sjoerd Sjoerdsma, van de centristische sociaal-liberale D66, begon dinsdag aan een driedaags bezoek aan Peking en Shanghai, vergezeld van 17 bedrijven werkzaam in de logistiek, landbouw en hightech.
Het was de eerste handelsmissie op ministerieel niveau naar China sinds 2018, toen 165 Nederlandse bedrijven de reis maakten. Volgens Sjoerdsma zijn de verhoudingen sindsdien onnodig onder druk komen te staan, onder meer door het overheidsingrijpen in Nexperia.
Chips en Nexperia
Nexperia, een in Nijmegen gevestigde chipfabrikant die eigendom is van het Chinese Wingtech, werd afgelopen september onder Nederlandse staatscontrole geplaatst, wat Peking ertoe aanzette de export van zijn in China gemaakte chips stop te zetten en de Europese autofabrikanten een tekort aan voorraden achterliet. De ruzie is inmiddels bekoeld, maar de zaak blijft bij de Amsterdamse rechtbank.
Chipmachinefabrikant ASML, het meest waardevolle bedrijf van Nederland, heeft vertegenwoordigers meegestuurd met de minister. Sjoerdsma heeft gevochten tegen een wetsvoorstel in de VS dat Washington zou toestaan ASML te verbieden bepaalde machines in China te verkopen en te onderhouden.
Op de eerste dag ondertekenden de twee partijen een intentieverklaring om een China-Nederlandse Business Council op te richten om handel en investeringen aan te moedigen. Volgens persbureau ANP was de bilaterale handel in 2024 ongeveer 90 miljard euro waard.
Sjoerdsma zei dat het handelstekort van de EU met China een van de grootste knelpunten was, waarbij de Chinese export naar Europa vorig jaar bijna € 1 miljard per dag vóór de import lag. Dat was “iets dat we niet kunnen tolereren”, zei hij, meldt de NOS.
Chinese eisen
Nederlandse bedrijven maakten van het bezoek gebruik om hun zorgen voor te leggen aan de Chinese minister van Handel Wang Wentao, maar Chinese bedrijven kwamen met een eigen verlanglijstje.
Yangzhou Yangjie Electronic Technology, dat chips levert aan de Europese auto-industrie, werd eind april toegevoegd aan de EU-sanctielijst nadat zijn producten waren aangetroffen in Russische drones en zweefbommen.
Brussel heeft sindsdien een schorsing van negen maanden voorgesteld om te voorkomen dat het tekort als gevolg van het Nexperia-geschil nog groter wordt, en het bedrijf heeft Sjoerdsma ertoe aangezet dit te steunen.
Nuctech, een Chinese maker van scanners die in Europese havens worden gebruikt, heeft Sjoerdsma gevraagd de beperkingen waarmee zij wordt geconfronteerd op te heffen. Het kantoor in Rotterdam werd in 2024 door de Europese Commissie overvallen vanwege vermoedelijke illegale staatssubsidies, en het wordt al geruime tijd achtervolgd door zorgen over spionage.
Mensenrechten en handelsoorlogsproblemen
China plaatste Sjoerdsma in 2021 op de eigen sanctielijst, toen hij als Kamerlid de behandeling van de Oeigoeren omschreef als genocide. Op de vraag of hij daar achter blijft, zegt hij dat zijn zorgen ‘niet zijn verdwenen’, maar dat hij nu als minister op reis is.
Hij wees op een nieuwe EU-wet die goederen die met dwangarbeid zijn gemaakt, van de Europese markt verbiedt, met het argument dat dit China een stimulans gaf om in actie te komen.
Een groot deel van de wrijving ligt nu bij de EU, zei Sjoerdsma, eraan toevoegend dat hij nauw contact had met EU-handelscommissaris Maroš Šefčovič. Brussel en Peking hebben zichzelf tot oktober de tijd gegeven om een reeks geschillen te beslechten.
Wang zei dat China een conflict wilde vermijden en bereid was subsidies en overcapaciteit aan te pakken – maar ‘volgens onze eigen regels’, meldde de NOS.
