Nieuwsbericht | 21-05-2025 | 12:04
Verantwoordingsdag en Financieel Jaarverslag 2024 Rijksoverheid
De Nederlandse overheidsfinanciën zijn sterk. Ondanks een lichte krimp in het eerste kwartaal groeide de Nederlandse economie in 2024 met 1,0%. De groei was sterker dan verwacht, wat een positief effect had op de overheidsfinanciën. Het begrotingstekort voor 2024 bedroeg 0,9% van het bruto binnenlands product (bbp). Deze conclusies zijn te vinden in het Financieel Jaarverslag 2024 van het Rijk, het jaar waarin het kabinet-Schoof aan het begin van de zomer aantrad.
Vandaag heeft minister van Financiën Eelco Heinen de verantwoordingsstukken officieel aan de Tweede Kamer aangeboden, op de zogenaamde Verantwoordingsdag. Hij benadrukte de huidige geopolitieke situatie en zei tegen het parlement: ‘We presenteren het financiële jaarverslag opnieuw tegen de achtergrond van ernstige internationale spanningen. De aanhoudende oorlog in Oekraïne en de door de Verenigde Staten aangekondigde importtarieven hebben tot grote onzekerheid geleid. Dat zou gevolgen kunnen hebben voor onze open economie en, als gevolg daarvan, voor de begroting. We moeten dus niet al te optimistisch zijn. Het is belangrijk om voorzichtig om te gaan met het beheer van de overheidsfinanciën en te blijven werken aan het herstel van de begrotingsdiscipline.’
De economie, inflatie en koopkracht
De economie bloeide in 2024. De economie groeide in 2024 met 1% en overtrof daarmee de prognose van het Centraal Planbureau, dat een groei van 0,6% had verwacht. De werkloosheid bleef op een historisch laag niveau (3,7%). De inflatie (3,3%) overtrof het gemiddelde van 2,4% in de eurozone en de lonen stegen met gemiddeld 6,7%. De koopkracht steeg met 2,9% en overtrof eveneens de verwachtingen.
Het begrotingstekort en de staatsschuld van de overheid
In 2024 bleken de overheidsfinanciën er beter voor te staan dan aan het begin van het begrotingsjaar werd verwacht, mede doordat een deel van de uitgaven naar toekomstige jaren werd uitgesteld. Wat het EMU-saldo betreft, bedraagt het begrotingstekort over 2024 € 10,1 miljard, wat overeenkomt met 0,9% van het bbp. In de Miljoenennota voor 2024 was het tekort geraamd op 2,9% van het bbp. Eind 2024 bedroeg de staatsschuld (EMU-schuld) € 491,6 miljard, ofwel 43,3% van het bbp, wat in historisch perspectief relatief laag is. De verwachting is echter dat dit de komende jaren zal toenemen. Met deze cijfers blijft Nederland ruim binnen de EU-referentiewaarden voor het tekort (3% van het bbp) en de staatsschuld (60% van het bbp), zoals vastgelegd in het Stabiliteits- en Groeipact (SGP).
Ontvangsten en uitgaven
In 2024 waren de ontvangsten uit belastingen en sociale premies grotendeels in lijn met de verwachtingen. Aan de uitgavenkant van de rijksbegroting zijn geplande uitgaven van in totaal € 17 miljard in de loop van het jaar uitgesteld of niet volledig besteed (onderbesteding). Dit was vooral te wijten aan onrealistische ambities en aanhoudende tekorten aan arbeidskrachten. Het kabinet blijft zich inzetten voor het nastreven van meer realistische ambities en plannen in het begrotingsproces. Het uitstel van uitgaven in 2024 maakte deel uit van die aanpak.
Regelmatigheid
In 2024 is de regelmaat van de Nederlandse overheidsfinanciën over het geheel genomen verbeterd. De rechtmatigheidspercentages voor uitgaven (99,67%) en ontvangsten (99,94%) vallen ruim binnen de door de Algemene Rekenkamer gehanteerde fouttolerantiegrens van 1%. Het regelmatigheidspercentage van de verplichtingen (98,94%) overschreed de grens iets, ondanks enige verbetering. De Algemene Rekenkamer constateerde in totaal veertig onregelmatigheden, waarvan drie ernstige.
Het Financieel Jaarverslag van het Rijk, de ministeriële financiële jaarverslagen en alle overige verantwoordingsstukken zijn te vinden op www.rijksfinancien.nl.
