Nieuwsbericht | 25-09-2025 | 19:00 uur
Nederland en Oeganda hebben afgesproken samen te werken om de terugkeer van migranten die Nederland via Oeganda moeten verlaten naar hun land van herkomst te faciliteren. De betrokken personen zijn onderdanen van landen in de regio. Vandaag ondertekenden David van Weel, minister van Asiel en Migratie en minister van Buitenlandse Zaken, en zijn Oegandese collega Odongo Jeje Abubakhar, minister van Buitenlandse Zaken, in New York, waar zij de Algemene Vergadering van de VN bijwonen, een intentieverklaring daartoe.
Het partnerschap zal zich richten op gevallen waarin vreemdelingen uit landen in de regio rond Oeganda die verplicht Nederland moeten verlaten dit niet vrijwillig doen en directe gedwongen terugkeer naar het land van herkomst niet lukt of niet binnen een redelijke termijn kan worden gerealiseerd. Betrokkenen zullen tijdelijk in Oeganda worden ondergebracht op een opvanglocatie. Van daaruit wordt van hen verwacht dat zij terugkeren naar hun land van herkomst. Deze samenwerking is onderdeel van de bredere relatie tussen Oeganda en Nederland.
Het streven is dat deze personen, net als in Nederland, vrijwillig terugkeren vanuit Oeganda, waar hen opnieuw repatriëringshulp wordt aangeboden. Nederland en Oeganda zullen de komende periode de afspraken uit de Letter of Intent verder uitwerken. Dit mondt uit in een kleinschalige pilot met een transitknooppunt voor een beperkt aantal vreemdelingen die Nederland moeten verlaten. Tot de groep behoren ook uitgeprocedeerde asielzoekers.
Vreemdelingen die niet in Nederland mogen verblijven, bijvoorbeeld omdat hun asielaanvraag is afgewezen, moeten vertrekken en terugkeren naar hun land van herkomst. Ze worden aangemoedigd om vrijwillig te vertrekken, maar als ze dat niet doen, is gedwongen terugkeer de volgende stap. Als het onmogelijk blijkt om de terugkeer binnen een redelijke termijn te regelen omdat de betrokkene en/of het land van herkomst weigeren mee te werken, zijn er vaak geen verdere mogelijkheden. De transithub kan in dergelijke gevallen voor Nederland een extra mogelijkheid bieden om de terugkeer van de persoon te bewerkstelligen.
Daarom heeft het kabinet besloten nauwere samenwerking met Oeganda na te streven op het gebied van migratie. De ministers hebben duidelijk gemaakt dat de afspraken rond de transithub moeten voldoen aan het nationale, Europese en internationale recht. De juridische en praktische afspraken worden met de nodige zorgvuldigheid en met respect voor de mensenrechten uitgewerkt.
De heer Van Weel zei: ‘We moeten ons meer gaan concentreren op wat wel kan, in plaats van op wat niet kan. Daarom zetten wij samen met Oeganda deze stap om de migratie onder controle te krijgen. Uiteraard worden de mensenrechten van mensen die via Oeganda terugkeren naar hun land van herkomst gewaarborgd.’
Deze intentieverklaring bevestigt opnieuw de goede betrekkingen tussen Nederland en Oeganda. Ook laat Nederland zien dat het in Europa een pionier is als het gaat om innovatieve oplossingen om migratie onder controle te krijgen. Bij de uitwerking van het transithubconcept zal het kabinet nauw blijven overleggen met de Europese Commissie en internationale organisaties, zoals de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) en de VN-Vluchtelingenorganisatie (UNHCR).
