Nieuwsbericht | 28-03-2024 | 15:59
Microchips, aangetroffen in voorwerpen van telefoons tot zonnepanelen en medische apparatuur, spelen een cruciale rol in het dagelijks leven. Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen lopen voorop in de mondiale chipindustrie. Maar in de regio Brainport Eindhoven lopen ze tegen grenzen aan qua personeel, ruimte en energie. De Nederlandse centrale en regionale overheden hebben afspraken gemaakt om deze problemen aan te pakken. Dit moet de positie van Nederland als aantrekkelijk vestigingsklimaat voor de halfgeleiderindustrie en haar toeleveranciers veiligstellen. Deze industrie is belangrijk voor het verdienvermogen van Nederland, zorgt voor werkgelegenheid en draagt bij aan de veiligheid en autonomie van ons land
In ‘Project Beethoven’ hebben het Rijk en de regionale overheden een substantieel pakket aan maatregelen voor onderwijs, kennis en ruimtelijke infrastructuur uitgewerkt, in totaal € 2,51 miljard. De maatregelen zijn bedoeld om de Nederlandse chipindustrie te versterken en de verdere groei van de activiteiten in de hub Brainport Eindhoven te ondersteunen. In het pakket wordt geïnvesteerd in mbo- en beroepstalent, en in voldoende ruimte, goede bereikbaarheid en betaalbare woningen in de Brainport Eindhoven-regio. Ook zal het kabinet streven naar internationaal een gelijk speelveld en naar een betere Europese coördinatie op het gebied van halfgeleidertechnologieën. Op korte termijn komt het kabinet met alternatieve fiscale stimuleringsmaatregelen voor ondernemers, maar daarvoor is de goedkeuring van de Tweede Kamer en de Eerste Kamer nodig.
Investeren in talent
De beschikbaarheid van beroeps-, beroeps- en academisch talent is een cruciale voorwaarde voor een sterke chipindustrie in Nederland. Met dit in het achterhoofd gaat het kabinet tot eind 2030 € 450 miljoen extra investeren in talentontwikkeling en daarna jaarlijks € 80 miljoen. Het doel is om het aantal inschrijvingen voor passende technische opleidingen snel te vergroten, bijvoorbeeld door meer schoolverlaters aan te werven en toe te laten en meer mensen aan te moedigen zich om te scholen voor banen in deze sector. Omdat het om een landelijke verplichting gaat, vraagt het kabinet instellingen voor mbo, hbo en universiteiten in vier regio’s (Groningen, Enschede, Delft en Eindhoven) om samen met het bedrijfsleven te werken aan een gedetailleerd plan, dat op korte termijn zal worden gepresenteerd. Het plan moet er tevens op gericht zijn de diversiteit van de studentenpopulatie in de ingenieursopleidingen te vergroten, zodat al het beschikbare talent kan worden benut.
Goede bereikbaarheid, ruimte en betaalbare woningen
Een goed vestigingsklimaat betekent ook het zorgen voor een goede toegang tot woningen, bedrijfspanden en publieke voorzieningen. Met het oog hierop zijn het Rijk en regionale partijen van plan om substantieel te investeren in infrastructuur in de Brainportregio. Dit omvat onder meer extra investeringen in het project Multimodale Hub Eindhoven rond het centraal station van Eindhoven, dat meer capaciteit voor binnenlandse en internationale treinen en bussen zal combineren met infrastructuur voor fietsen en nieuwe woningen. Andere maatregelen zullen meer snelbusdiensten in de regio mogelijk maken, bijvoorbeeld tussen station Eindhoven Centraal en Veldhoven en naar bestemmingen langs de snelweg A2/N2. Dit alles zal resulteren in snelle en gemakkelijke verbindingen tussen campussen in de regio en met station Eindhoven Centraal. Er is extra geld gereserveerd voor de snelwegen A2/N2 rond Eindhoven. Er wordt onderzocht hoe de verkeersdoorstroming op deze routes het beste kan worden verbeterd. Tenslotte gaat de financiering ook naar een breed pakket aan maatregelen dat op korte termijn uitgevoerd kan worden, zoals het realiseren van knooppunten en fietsroutes en afspraken met werkgevers in de regio. In totaal bedraagt de rijksbijdrage € 718 miljoen en de regionale bijdrage € 340 miljoen.
Het kabinet gaat een verkennend onderzoek uitvoeren naar de tekorten aan netcapaciteit in de Brainportregio, waarna Brainport Development gaat kijken naar mogelijke oplossingen voor de gebieden waar dit probleem het meest zorgwekkend is.
De centrale en regionale overheden zijn van plan om eind 2030 bijna 20.000 nieuwe woningen te bouwen, bovenop de 45.000 die al gepland waren in het kader van het regionale woonakkoord. Zij stellen hiervoor samen € 425 miljoen ter beschikking. Daarmee worden deze nieuwbouwprojecten financieel haalbaar en wordt geïnvesteerd in het aantrekkelijker maken van de regio om te wonen en te werken.
Van de totale bijdrage van het Rijk zal € 1,28 miljard afkomstig zijn uit het Nationaal Groeifonds. Gezien het enorme groeipotentieel dat de chipindustrie en Brainport vertegenwoordigen, en de positieve rol die een sterk ecosysteem kan spelen bij het aanpakken van nationale uitdagingen, passen deze investeringen in het doel van het Nationaal Groeifonds om het toekomstige verdienpotentieel van Nederland te versterken.
Het kabinet verwacht dat deze maatregelen ervoor zullen zorgen dat ASML zal blijven investeren en haar activiteiten in Nederland zal blijven vestigen, ook voor wettelijke en fiscale doeleinden. Het pakket aan maatregelen is ontworpen op basis van de huidige groeiverwachtingen en investeringsplannen van de halfgeleiderindustrie en Brainport Eindhoven. Eventuele wijzigingen in deze investeringsplannen zullen resulteren in een aanpassing van de prognoses en het benodigde publieke commitment.