Nederland weigert het Duitse voorbeeld van brandstofbelastingverlagingen te volgen

Het Nederlandse kabinet wil het Duitse voorbeeld van het verlagen van de brandstofaccijnzen niet volgen, ook al groeit de druk in Nederland vanwege de hoge energieprijzen, meldt AD.

Binnen de regeringscoalitie van D66, VVD en CDA wordt geen algemene verlaging van de brandstofaccijnzen verwacht. Ambtenaren beweren dat een dergelijke stap te duur is en niet voldoende gericht is. Een korting van 10 cent per liter zou de Nederlandse schatkist zo’n 1 miljard euro kosten. De ministers betogen dat brede verlagingen de voordelen te breed zouden spreiden in plaats van de steun te concentreren op huishoudens en bedrijven die het zwaarst getroffen worden door de stijgende kosten.

Het kabinet bereidt een pakket maatregelen voor om de hoge energieprijzen aan te pakken. Ambtenaren zeggen dat hoe langer de prijzen hoog blijven, hoe groter de druk om te handelen is, maar de begrotingsruimte is naar verluidt beperkt vanwege grote geplande uitgavenverplichtingen, vooral op het gebied van defensie.

Minister van Financiën Eelco Heinen zal naar verwachting de opties afwegen terwijl de regering deze week mogelijke maatregelen beoordeelt. Een van de voorstellen die worden overwogen is een verlaging van de motorrijtuigenbelasting voor alle bestuurders, hoewel ambtenaren erkennen dat de verandering nog steeds een brede, niet-gerichte maatregel zou zijn. Meer gerichte opties zijn onder meer korting op de tarieven voor openbaar vervoer om reizen buiten de spits aan te moedigen en selectieve belastingvermindering voor commerciële bestelwagens.

Subsidies voor de visserijsector worden ook besproken vanwege de hoge brandstofkosten, hoewel ministeries naar verluidt proberen onderscheid te maken tussen echte economische tegenspoed en langdurig lobbywerk in de sector. Daarnaast onderzoeken ambtenaren een potentieel noodfonds voor huishoudens die de energierekening niet kunnen betalen, samen met mogelijke verhogingen van belastingvrije vergoedingen voor woon-werkverkeer en door de werkgever ondersteunde vergoedingen voor openbaar vervoer.

Ook ervaringen uit eerdere crises vormen de voorzichtigheid van het kabinet. Na de Russische invasie van Oekraïne in 2022 werden verlagingen van de brandstofaccijnzen ingevoerd als tijdelijke verlichting, maar deze zijn sindsdien herhaaldelijk verlengd.

Minister Dilan Yesilgöz verdedigde de terughoudende aanpak met de woorden: ‘Die euro kun je maar één keer uitgeven. Als de situatie langer aanhoudt, is het heel goed dat je het hoofd koel houdt en nadenkt over hoe je de mensen kunt steunen die het het meest nodig hebben. Want het is nu zwaar, maar het kan nog moeilijker worden.’

Volgens ingewijden van het AD werkt het kabinet met prognoses van het Centraal Planbureau (CPB), waaruit blijkt dat de inflatie nog eens 1,5 procent kan stijgen. Ambtenaren merken op dat eerdere voorspellingen tijdens de energiecrisis van 2022 ernstiger waren, maar de huidige geopolitieke ontwikkelingen hebben de projecties onzekerder gemaakt.

Vrijdag wordt een besluit over een pakket maatregelen verwacht, maandag staat een presentatie gepland. Bronnen in Den Haag zeggen echter dat de verwachtingen van een grootschalige interventie laag blijven.