Nederland heeft te maken met een steeds onstabieler en onvoorspelbaarder wereldorde en met toenemend extremisme in eigen land, waarschuwde de Nederlandse binnenlandse inlichtingendienst AIVD in zijn jaarverslag 2025.
De dreiging voor de nationale veiligheid komt niet meer uit zoveel richtingen en al zo lang sinds de oprichting van de AIVD na de Tweede Wereldoorlog, zei AIVD-directeur Simone Smit tijdens de presentatie.
Russische hackers voerden cyberaanvallen uit op de Nederlandse politie en op de Signal- en WhatsApp-accounts van hoge ambtenaren en militairen. Tegelijkertijd, aldus het rapport, heeft het Kremlin de Europese vrijheden afgeschilderd als pervers en bedreigend, en geprobeerd de eenheid binnen en tussen de Europese landen te ondermijnen.
China vormt ook een groeiende dreiging. Ondanks dat China wordt verwelkomd als handelspartner, probeert China “jarenlang heimelijk en illegaal kennis te verwerven van Nederlandse bedrijven en onderzoeksinstellingen, en die dreiging is in 2025 zowel verbreed als verdiept”, aldus Smit.
Beide landen maken deel uit van een breder patroon, stelt de AIVD, waarin verschillende staten – waaronder Iran en Noord-Korea – proberen hun macht uit te breiden en de wereldorde te hervormen in lijn met hun autocratische ideologieën.
Terrorisme in Nederland
Op binnenlands vlak meent de AIVD opnieuw jihadistische aanslagen te hebben voorkomen. De dienst bracht vorig jaar minstens elf officiële inlichtingenrapporten uit die tot arrestaties door de politie leidden. Zes van de gearresteerden waren jonger dan 24 jaar.
Het rapport richt zich ook op de voortdurende opkomst van de ‘soevereine burger’-beweging, een groep mensen die geloven dat een kwade elite het land wil overnemen, en die immigratie beschouwen als een manier om de algemene bevolking verder onder druk te zetten.
Vorig jaar zijn acht anti-institutionele vermeende terroristen opgepakt die over wapens, een grote voorraad munitie en castorbonen, beschikken die worden gebruikt voor de productie van het dodelijke gif ricine, aldus de AIVD.
Extreemrechtse groepen
Daarnaast heeft de politie in 2025 acht mensen aangehouden op verdenking van extreemrechts terrorisme, op advies van AIVD-rapporten.
Binnen deze beweging bevindt zich een groep die probeert de extreemrechtse ideologie te normaliseren en deze acceptabeler te maken, aldus het rapport.
“Maar achter de schermen streven extreemrechtse groepen naar een blanke etnostaat. Een goede illustratie hiervan is het gebruik van het woord ‘remigratie’, dat het massale vertrek van mensen met etnische minderheidswortels uit Europa is gaan betekenen.”
De term is populair bij politici van het extreemrechtse Forum voor Democratie, dat zeven parlementsleden heeft en bij de verkiezingen van maart 299 zetels behaalde in ongeveer 100 gemeenteraadsgebieden. Van verschillende Forum-raadsleden is bekend dat ze banden hebben met extremistische groeperingen.
