Mensenrechtencampagnegroep Amnesty International heeft gewaarschuwd dat Nederlandse voetbalfans tijdens de WK-finale van deze zomer in de VS te maken krijgen met een “klimaat van angst”.
Strakke controles aan de grens, inclusief controles op activiteiten op sociale media, raciale profilering en de aanwezigheid van immigratie- en douanehandhavingsagenten (ICE) op straat behoren tot de risico’s die worden benadrukt in een rapport over de drie gastlanden van het toernooi.
Nederland speelt twee van de drie groepsfasewedstrijden in Dallas en Houston, twee steden waar lokale wetshandhavingsinstanties “problematische” overeenkomsten hebben getekend om samen te werken met ICE, aldus Amnesty.
“Er zijn geen garanties dat dit geen gevolgen zal hebben voor Oranje-fans”, zei Amnesty-woordvoerster Julia van den Muijsenberg tegen AD.nl, terwijl de organisatie zei dat de belofte van de FIFA van een “veilig, gastvrij en inclusief toernooi” in gevaar werd gebracht door het immigratiebeleid van de regering-Trump.
Arrestaties en deportaties
Tot nu toe zijn dit jaar 500.000 mensen uit de VS gedeporteerd, wat volgens Amnesty’s hoofd van economische en sociale rechtvaardigheid, Steve Cockburn, acht maal het aantal is dat de WK-finale in het MetLife Stadium in New York zal bijwonen.
“Ondanks het verbazingwekkende aantal arrestaties en deportaties hebben noch de FIFA, noch de Amerikaanse autoriteiten enige garantie gegeven dat fans en lokale gemeenschappen veilig zullen zijn tegen etnisch en raciaal profileren, willekeurige invallen of onwettige detentie en deportatie”, aldus Cockburn.
Amnesty’s sterkste kritiek was gericht op de VS, maar wees er ook op dat Mexico 100.000 troepen had gemobiliseerd die konden worden ingezet om de demonstranten hard aan te pakken, terwijl Canada een staat van dienst heeft op het gebied van het ontheemden en marginaliseren van daklozen tijdens internationale sportevenementen.
De Nederlandse voetbalbond KNVB noemde het ‘goed’ dat Amnesty de mensenrechtenkwesties in de gastlanden onder de aandacht brengt, maar wil niet verder in de discussie worden betrokken.
“Onze rol blijft die van een voetbalbond, waarbij sportieve ambities centraal staan”, aldus een woordvoerder. “Tegelijkertijd blijven we in nauw contact met ambassades, overheden en de FIFA voor een goede, sportieve en veilige ervaring voor het team en haar fans.”
Amnesty waarschuwde dat fans van Curaçao, dat voor het eerst aan de WK-finale deelneemt, het risico lopen te worden onderworpen aan racistisch profileren. De eilandnatie, onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden, speelt al haar groepsfasewedstrijden in de Verenigde Staten, in Houston, Kansas City en Philadelphia.
Fans uit Iran, Ivoorkust, Haïti en Senegal zullen niet kunnen reizen om hun team te zien nadat de VS op 1 januari een visumverbod hebben opgelegd, tenzij ze vóór die datum over een geldig visum beschikken.
Nederlandse supportersverenigingen hebben de zorgen van Amnesty van de hand gewezen. Theo Pouw, voorzitter van de Oranjesupportersvereniging: “Wat een onzin. We kijken er naar uit om er een geweldige tijd van te maken, net als op elk toernooi.”
