Het OLVG-ziekenhuis in Amsterdam start een proef met het uitvoeren van een gevoelige vorm van abortus: het afbreken van zwangerschappen tussen de 22e en 24e week. Verschillende andere Nederlandse ziekenhuizen ‘verkennen’ hoe ze kunnen meedoen aan de proef, zegt de beroepsvereniging van gynaecologen, NVOG, tegen Parool.
Abortussen tot 24 weken zijn in Nederland toegestaan, maar worden in de praktijk zelden uitgevoerd. Late abortussen zonder medische indicatie zijn een gevoelig onderwerp. De drempel waarbij een foetus levensvatbaar wordt, is 24 weken. En volgens de NVOG komt het “niet zelden” voor dat tijdens de late zwangerschapsafbreking een foetus levend geboren wordt.
Maar het is nog steeds “wettelijk toegestane en noodzakelijke gezondheidszorg” waarvoor vrouwen momenteel naar het buitenland moeten, aldus de NVOG op haar website. De NVOG schat dat jaarlijks zo’n 225 vrouwen om sociale redenen een late abortus nodig hebben. “Het gaat niet om grote aantallen, maar om zwangere vrouwen in een uiterst kwetsbare situatie.”
In 2024 werden in Nederland ruim 39.000 abortussen uitgevoerd. Volgens het ministerie van Volksgezondheid vonden 331 van deze beëindigingen plaats tussen de 22e en 24e week. Of deze abortussen een medische of sociale reden hebben, wordt niet bijgehouden.
Voor deze proef zal het OLVG vier zwangerschappen tussen de 22e en 24e week afbreken vanwege een ‘sociale indicatie’. Dit betekent dat de zwangerschap ongewenst of ongepland is, niet dat er medisch gezien iets mis is met de foetus.
Het Amsterdamse ziekenhuis hield ter voorbereiding op het proces drie ‘morele overleggen’. Het ziekenhuis concludeerde dat individuele medewerkers altijd mogen weigeren, maar dat het team als geheel wel de plicht heeft om deze zorg te verlenen, zegt een woordvoerder van het ziekenhuis tegen het Parool. Ze voegden eraan toe dat de pilot zich in de beginfase bevindt en dat het OLVG in dit stadium geen informatie over de uitvoering ervan wil vrijgeven.
Het proces komt na jaren van overweging, maar begon zonder grote aankondigingen. Al in 2021 vroeg de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd beroepsverenigingen om met een oplossing te komen.
De christelijke partij SGP, die fel tegen abortus is, is verbijsterd en verontwaardigd. De partij kwam op de hoogte van het proces via een tip van ‘mensen in de frontlinie’, zegt SGP-parlementariër Diederik van Dijk tegen het Parool. “Hoe is het in vredesnaam mogelijk dat wij als parlement hier niets van weten?” Volgens hem moet er eerst een ‘maatschappelijk en politiek debat’ plaatsvinden. Hij stelde Kamervragen aan minister Sophie Hermans (VVD) van Volksgezondheid.
Het ministerie van Volksgezondheid laat in een schriftelijke verklaring aan het Parool weten dat het op 1 juni over de pilot is geïnformeerd. De proef is bedoeld om “de bestaande zorg te verbeteren en toegankelijker te maken”, aldus een woordvoerder. Het past binnen de verantwoordelijkheid die medische professionals hebben binnen het gezondheidszorgsysteem en de wettelijke kaders.
