De Nederlandse regering gaat niet jaarlijks 8.000 buitenlandse studenten en onderzoekers screenen om het risico op spionage uit te sluiten, heeft minister van Onderwijs Rianne Letschert tegen de Kamerleden gezegd in een briefing.
Het vorige kabinet had gezegd dat screening noodzakelijk was om te voorkomen dat Nederlandse informatie in verkeerde handen zou vallen, met name in China, Rusland en Iran. Het wilde dat alle masterstudenten en onderzoekers die met “gevoelige” technologieën werken, doorgelicht zouden worden.
Deskundigen hebben de regering nu echter verteld dat de huidige screeningplannen niet zouden voldoen aan “de criteria van effectiviteit, haalbaarheid en proportionaliteit”. In de praktijk zou het volgens Letschert niet mogelijk zijn om op basis van het wetsvoorstel 8.000 mensen te screenen.
Niet alleen zou “het systeem” het niet aankunnen, maar academici en studenten zouden ook lange periodes moeten wachten voordat ze aan hun onderzoek of masteropleiding konden beginnen, en dit zou ertoe kunnen leiden dat ze ervoor zouden kiezen om naar andere landen te gaan.
Bovendien zouden de kosten hoger zijn dan verwacht, zegt ze. Het besluit om alle studenten die gevoelige technologieën gebruiken te screenen, is genomen om juridische problemen te voorkomen, omdat het alleen discriminerend zou zijn als mensen van buiten de EU gecontroleerd zouden worden.
Universiteiten en onderzoeksinstituten voeren momenteel hun eigen risicobeoordelingen uit en uit onderzoek van de NOS vorig jaar bleek dat jaarlijks honderden plaatsingen niet doorgaan omdat ze te riskant worden geacht.
Letschert zei dat zij nu samen met functionarissen van het ministerie van Justitie en Economische Zaken zal proberen een werkbaarder plan te ontwikkelen. Intussen heeft ze 80 miljoen euro extra uitgetrokken om universiteiten te helpen de komende vijf jaar voorzorgsmaatregelen te nemen tegen spionage.
‘Niets doen is geen optie’, zei de minister.
In 2022 waarschuwde de eenheid veiligheidsdiensten en terrorismebestrijding dat er aan Nederlandse universiteiten en hogescholen technologie wordt ontwikkeld die gevoelig is voor spionage en diefstal. Dit omvat militaire technologie, zoals wapens, maar ook microchips en softwaresystemen.
In het verleden zijn Iraanse onderzoekers uitgesloten van projecten die mogelijk in aanraking kwamen met ballistische rakettechnologie, maar dit werd door de rechtbanken als discriminatie beschouwd.
Bedankt voor uw donatie aan DutchNews.nl.
We zouden de Nederlandse Nieuwsdienst niet kunnen aanbieden en gratis kunnen houden zonder de genereuze steun van onze lezers. Met uw donaties kunnen wij verslag doen van zaken die volgens u belangrijk zijn en u dagelijks een samenvatting geven van het belangrijkste Nederlandse nieuws.
Doe een donatie
