Tweede Kamerverkiezingen in november, waarom dan pas?

0
33
Kabinet Rutte IV bij het aantreden in 2022

NOS Nieuws

Nu het kabinet is gevallen, komen er verkiezingen voor een nieuwe Tweede Kamer. Die zullen op z’n vroegst in november plaatsvinden, zegt de Kiesraad. Waarom dan pas? Dat heeft alles te maken met de procedure die voor het houden van Tweede Kamerverkiezingen is bedacht. En die begint bij het ontbinden van de huidige Tweede Kamer.

“Onze grondwet zegt dat de regering de Eerste of Tweede Kamer kan ontbinden”, zegt hoogleraar staatsrecht Wim Voermans van de Universiteit Leiden. “De ontbinding van de Tweede Kamer is een besluit dat demissionair premier Rutte volgende week samen met de koning zal nemen.”

In dat ontbindingsbesluit staat de datum genoemd waarop nieuwe Tweede Kamerverkiezingen worden gehouden. Daarbij is rekening gehouden met termijnen die in de Kieswet zijn vastgelegd voor het registreren van nieuwe partijen en het indienen van kandidaatslijsten bij de Kiesraad.

Nieuwe politieke groeperingen moeten uiterlijk 83 dagen voor de verkiezingsdatum bij de Kiesraad zijn geregistreerd. “Daarna komen de poppetjes in beeld”, zegt Voermans. “Die namen van kandidaten moeten uiterlijk 42 dagen voor de verkiezingen bekend zijn.”

Vakanties

De Kiesraad zegt dat de verkiezingen op zijn vroegst medio november kunnen worden gehouden. Dat is over pakweg 130 dagen, dus veel verder in de toekomst dan de aanmeldingstermijnen voorschrijven.

Voermans vindt dat om meerdere redenen verstandig. Bijvoorbeeld omdat er nog een zomer- en herfstvakantie tussen zitten. “De gemeenten moeten vrijwilligers gaan werven en stembureaus inrichten om de verkiezingen in goede banen te leiden. Dat wil je snel organiseren, maar in juli zijn heel veel mensen op vakantie. Dus dan kom je misschien vrijwilligers tekort.”

Een tweede nadeel van een vroegere datum is dat een nieuwe partij als bijvoorbeeld de BoerBurgerBeweging (BBB) kandidaten moet rekruteren. “Dat terwijl ze net onder stoom en kokend water kandidaten voor de Provinciale Statenverkiezingen in maart hebben weten te vangen. Dan is de tijd wel heel erg kort.”

Maar ook gevestigde partijen moeten een lijst met nieuwe kandidaten samenstellen. “Dat is geen uitgemaakte zaak”, zegt Voermans.

Zorgvuldigheid boven snelheid

De problemen waar Nederland voor staat zijn groot, maar Voermans vindt een zorgvuldige voorbereiding nu belangrijker dan het naar voren halen van de verkiezingsdatum. “Als je meerekent dat er na de verkiezingen nog moet worden geformeerd, maken die twee à drie weken dat je sneller verkiezingen kan houden niet uit.”

De Kieswet schrijft voor dat verkiezingen op een woensdag plaatsvinden. Voermans verwacht dat het woensdag 15 of woensdag 22 november wordt.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here