Scholen zoeken steeds vaker hulp voor dakloze leerlingen, blijkt uit gegevens van het Jeugdeducatiefonds. Leraren melden dat kinderen in auto’s of op de banken van familieleden slapen, of maandenlang met hun moeder in een vrouwenopvanghuis verblijven. De schrijnende gevolgen van het woningtekort worden steeds zichtbaarder in klaslokalen, zegt Hans Spekman, voorzitter van het Jeugdeducatiefonds, tegen het AD.
Naast hulp bij huisvesting, voedsel, kleding en schoolbenodigdheden ontving het Jeugdeducatiefonds ook meer verzoeken om psychologische ondersteuning voor kinderen die traumatherapie nodig hadden. Vooral voor kinderen die in vrouwenopvangcentra verblijven, die doorgaans onderdak bieden in situaties van huiselijk geweld. In 2023 ontving het fonds 25 aanvragen. Een jaar later waren dat er 65.
“We falen als samenleving”, zegt Spekman tegen het AD. “Het is buitengewoon ontwrichtend voor een kind om geen thuis te hebben. Voortdurend op de bank slapen bij een ander familielid, bij vreemden of in opvangcentra: het verwoest kinderen.”
De Nederlandse daklozenopvang en vrouwenopvang zijn voortdurend overbevolkt als gevolg van het woningtekort. Deze mensen kunnen nergens heen, dus er ontstaat geen ruimte voor nieuwe mensen die hulp nodig hebben. Gezinnen verblijven uiteindelijk maanden of zelfs jaren in opvangcentra, terwijl de faciliteiten daar niet op zijn ingericht, aldus Spekman. Kinderen hebben geen toegang tot benodigdheden die zo eenvoudig zijn als een knuffeldier.
Het Jeugdeducatiefonds krijgt schrijnende voorbeelden. Eén leraar wilde een leerling een knutselwerkje geven om aan de muur te hangen. “Toen zei die kleine jongen: ‘Ik heb geen muur, omdat we in de auto slapen’”, zei Spekman. En er blijft nog veel meer lijden verborgen omdat mensen zich schamen of bang zijn om hulp te zoeken. Hij noemde gezinnen die in illegaal onderverhuurde ruimtes en garageboxen wonen. “Er is daar echt een schaduwwereld van mensen die bijna geen rechten hebben.”
“En bovendien hebben veel van deze kinderen de neiging hun eigen behoeften te onderdrukken, omdat ze bang zijn dat het slecht voor hun moeder zal zijn als ze erover praten”, vertelde Spekman aan de krant. “Ik vind het vreselijk. Ik begrijp niet waarom we er niets aan doen.”
Eind vorig jaar hielden 57 Nederlandse gemeenten een telling van de daklozen binnen hun grenzen. Ze telden 28.721 daklozen, waaronder 4.000 kinderen. Nog eens 7.415 kinderen waren indirect betrokken bij een situatie waarbij een dakloze ouder betrokken was.
Bij het Jeugdeducatiefonds zijn 1.200 basisscholen aangesloten en staan nog eens 300 scholen op de wachtlijst. Vorig jaar besteedde het fonds ongeveer € 40.000 aan het helpen van dakloze gezinnen.
“Het maakt me gewoon heel boos”, zei Spekman. “De samenleving moet wakker worden geschud. We moeten dit veranderen en beter op elkaar letten. Je wilt het beste voor die kinderen, en ook voor die ouders.”
