Driekwart van de kinderen in Nederland heeft geweld meegemaakt, vaak op school, terwijl velen zeggen niet te weten hoe ze moeten reageren.
In het onderzoek van onderzoeksbureau Highberg, uitgevoerd in opdracht van het NOS Jeugdjournaal en De Kindertelefoon, werden 637 kinderen in de leeftijd van 9 tot 13 jaar ondervraagd. Hieruit bleek dat 75 procent als slachtoffer, getuige of dader te maken had gehad met geweld, inclusief fysieke, verbale en psychologische vormen.
De meeste respondenten, 84 procent, zeiden dat ze anderen geweld hadden zien gebruiken, vooral op school of op schoolterreinen. Van de kinderen die direct met geweld te maken kregen, zei 82 procent dat het op school of op het schoolplein gebeurde, terwijl 23 procent melding maakte van incidenten op straat.
Renée, 12, vertelde aan het NOS Jeugdjournaal dat ze jarenlang zowel online als persoonlijk werd gepest door klasgenoten, beginnend in groep 5 en doorlopend tot de middelbare school. Klasgenoten wachtten haar na schooltijd op, stonden buiten haar huis en stuurden bedreigende berichten via WhatsApp. “Het ergste gebeurde 3,5 jaar geleden, en ik heb er nog steeds last van”, zei ze. “Ik denk vaak: ben ik goed genoeg? Vinden ze mij niet vreemd?”
Bram, 19, beschreef hoe hij opgroeide met huiselijk geweld. “Je leeft in jaren van angst, bang dat je elk moment geraakt kunt worden”, zei hij, eraan toevoegend dat muziek en gamen hem hielpen ermee om te gaan.
De 23-jarige Roze zei dat ze zich pas realiseerde dat haar thuissituatie niet normaal was nadat vrienden haar erop wezen, wat haar ertoe aanzette hulp te zoeken. Ze maakt nu muziek over haar ervaringen uit haar kindertijd.
Uit het onderzoek bleek ook dat 39% van de kinderen die geweld hebben gezien, niet weet hoe ze moeten reageren. Hoewel 72 procent zegt zich over het algemeen veilig te voelen, zegt ruim een derde dat ze niet zouden weten hoe ze moeten reageren als ze zelf slachtoffer zouden worden.
Roline de Wilde, directeur van De Kindertelefoon, omschreef dit als de meest zorgwekkende bevinding. “Kinderen vertellen ons regelmatig dat ze bang zijn voor de gevolgen, om de controle te verliezen of niet geloofd te worden als ze zich uitspreken”, zei ze tegen de NOS, waarbij ze de noodzaak van toegankelijke ondersteuning benadrukte. De organisatie behandelt dagelijks gemiddeld 25 telefoontjes en chats over geweld, tegen 22 per dag in 2024. “We horen dat kinderen het heel moeilijk vinden om erover te praten”, zegt De Wilde. Medewerkers melden ook dat sommige kinderen zichzelf de schuld geven of niet zeker weten of wat ze ervaren normaal is, wat hun bereidheid kan belemmeren om hulp te zoeken en hun ervaringen met vertrouwde volwassenen te bespreken.
