Onze vaste columniste Molly Quell vindt dat meer internationals gebruik moeten maken van hun stemrecht.
Het was een mooie zonnige woensdagmiddag en ik liep met mijn man door het stadscentrum, met een ijshoorntje in de hand. Het weer was perfect en we hebben een heerlijk uitje gehad. Het meest romantische uitje dat iemand kan hebben, eigenlijk.
Wij hadden net gestemd.
Terwijl we aan het wandelen waren, kwam ik een kennis tegen. Een collega-international die al geruime tijd in Nederland woont. Ik stopte om hallo te zeggen en vroeg of ze onderweg was om te stemmen.
“Zijn er vandaag verkiezingen?”
Ik stikte bijna in mijn mangosorbet.
Terwijl ik mezelf beheerste, porde ik verder en ontdekte dat ze geen idee had dat ze überhaupt stemgerechtigd was.
De deelname aan lokale verkiezingen is altijd lager dan aan landelijke verkiezingen. Bij de nationale verkiezingen van 2025 bracht 78,3% van de kiesgerechtigden een stem uit. Woensdag kwam slechts 53,7% opdagen.
En die 53,7% is een goed aantal. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in Nederland hebben dit jaar meer mensen gestemd dan vier jaar geleden, namelijk bijna 3%.
Helaas brachten niet-Nederlanders veel minder stemmen uit dan hun Nederlandse tegenhangers.
Onderzoekers van de Universiteit Utrecht hebben gekeken naar de opkomst bij lokale verkiezingen in Nederland en kwamen tot de conclusie dat mijn kennis niet de enige is.
Bij de verkiezingen van 2022 (gegevens over 2026 zijn uiteraard nog niet volledig beschikbaar) hadden ongeveer 400.000 van de 13,6 miljoen kiesgerechtigden bij de verkiezingen van 2022 niet de Nederlandse nationaliteit, aldus het CBS.
In sommige gemeenten vormen zij een aanzienlijk deel van het electoraat. En toch is hun opkomst gemiddeld 20 – 30% lager dan die van Nederlanders.
Dit jaar leek het jaar te zijn waarin zowel politici als de Nederlandse media zich bewust werden van het feit dat internationals een enorme onaangeboorde kiezersbron zijn.
“In de twintig jaar dat Dutch News bestaat, hebben we geprobeerd onze lezers aan te moedigen het meeste uit hun democratische stemrecht te halen door uit te leggen hoe het verkiezingssysteem werkt, waar de partijen voor staan en wat de grote problemen zijn in de steden waar de meesten van jullie wonen.
Voor het grootste deel was het een zware strijd: een eindeloze reeks telefoontjes en e-mails naar gemeentekantoren op zoek naar informatie, en vaak genegeerd of te horen gekregen: ‘Ik weet het niet’.
Dat is nu echter aan het veranderen.”
Dat schreef onze redacteur Robin Pascoe woensdag in haar column vlak voor de verkiezingen.
Ik werd naar Utrecht en Maastricht gestuurd om met lokale kiezers en kandidaat-kiezers te praten. Ik was er ook persoonlijk getuige van dat de redacteur zelf willekeurige bezoekers op de IamExpat-beurs aansprak en eiste of ze van plan waren te stemmen.
Ook de Nederlandse media leken er meer aandacht aan te besteden. Dit jaar publiceerden Trouw, het Financieele Dagblad, de NRC, het Parool en de Groene Amsterdammer allemaal artikelen over het belang van de internationale stemming.
Zet die stap
Hier is het probleem. Als je belangrijk wilt zijn, moet je daadwerkelijk stemmen.
Nederlanders maken het zo gemakkelijk om te stemmen dat je bijna je uiterste best moet doen om het te vermijden. Zij mailen u uw stempas. Ze sturen u een voorbeeldstembiljet. Ze hebben overal gigantische borden opgehangen met alle partijen erop.
Er zijn stembureaus in steden in Nederland, net zoals er gaten in de snelwegen in België zijn.
In de 15 minuten lopen naar het stembureau waar ik ging stemmen, passeerde ik maar liefst vijf andere stembureaus.
Er zijn tal van redenen waarom u misschien niet heeft gestemd. Misschien wist je niet dat je dat kon. (Internationale ingezetenen die niet de Nederlandse nationaliteit hebben, maar wel kunnen stemmen omdat ze EU-onderdanen zijn of minimaal vijf jaar in het land hebben gewoond.)
Of misschien heeft uw gemeente geen informatie in het Engels verstrekt over stemmen. Of je bent een internationale student die zich meer zorgen maakt over huisvesting dan over stemmen.
Stem voor verandering
Hier is nog iets. Als je wilt dat dit allemaal verandert, moet je stemmen op mensen die het zullen veranderen. En dat betekent dat je moet stemmen.
Tijdens onze wandeling naar huis merkte ik tegen mijn Nederlandse man op dat het prachtig weer was. En hij antwoordde: “Het is wel een beetje koud.”
Het was 16 graden met een perfect blauwe lucht.
Nederlanders kunnen over alles klagen. Maar hij heeft tenminste gestemd.
Als u uw mening over wel of niet stemmen wilt delen, kunt u dat hier doen
