Nederlandse bedrijven maken steeds meer gebruik van kunstmatige intelligentie om juridische basistaken uit te voeren. Dat zorgt ervoor dat de vraag naar routinewerk bij grote advocatenkantoren afneemt, zo blijkt uit een onderzoek van het Financieele Dagblad (FD) onder zes grote kantoren.
Advocatenkantoren als Freshfields Bruckhaus Deringer, CMS, Houthoff, DLA Piper, NautaDutilh en Loyens & Loeff zeggen dat cliënten steeds vaker AI-tools gebruiken om antwoorden te vinden op eenvoudige juridische vragen. Deze verschuiving vermindert de vraag naar werk zoals contractbeheer, standaarddocumentbeoordelingen en eenvoudige compliancetaken.
Een Houthoff-enquête onder 67 bedrijven wees eind vorig jaar al op deze trend. Twee derde van de respondenten zegt te verwachten binnen twee tot drie jaar meer juridisch werk te kunnen verrichten met behulp van AI. Verschillende grote advocatenkantoren zeggen nu dat de verwachting sneller werkelijkheid is geworden dan verwacht.
“Cliënten maken steeds bewustere keuzes over welk juridisch werk ze uitbesteden en wat ze zelf aankunnen”, aldus Loyens & Loeff.
Saloua Ouchan van Freshfields, een fusie- en overnameadvocaat verantwoordelijk voor innovatie bij het bedrijf, zei dat de impact het meest zichtbaar is bij repetitief juridisch werk. “Denk aan contractbeheer, standaarddocumentbeoordeling en eenvoudige compliance”, vertelde Ouchan aan FD.
Ondanks de afname van het aantal routinematige opdrachten hebben advocatenkantoren tot nu toe geen omzetverlies gekend. Uit de financiële resultaten voor 2025 blijkt dat verschillende grote bedrijven in plaats daarvan hun omzet hebben verhoogd. De omzet van Houthoff steeg van 136 miljoen euro in 2024 naar 152 miljoen euro in 2025. Het kantoor schrijft de stijging deels toe aan hogere tarieven en een sterkere focus op complexe, hoogwaardige zaken.
Advocatenkantoren verwachten dat hun rol zich steeds meer zal concentreren op gespecialiseerde expertise, strategisch advies en ingewikkelde juridische zaken. Loyens & Loeff zegt dat samenwerking tussen interne juridische teams en externe advocaten belangrijk zal blijven.
Het bredere gebruik van AI verandert ook de verwachtingen over juridische kosten. Uit het onderzoek van Houthoff blijkt dat tweederde van de bedrijven verwacht in de toekomst minder uit te geven aan advocatenkantoren. Klanten vragen zich af waarom juridische dienstverlening niet goedkoper wordt als AI bepaalde taken sneller kan uitvoeren.
Maar de advocatenkantoren worden ook geconfronteerd met stijgende kosten als gevolg van hun eigen gebruik van AI-tools. Eerder deze maand meldde het FD ook dat legale AI-abonnementen duurder worden naarmate aanbieders overstappen van vaste maandelijkse kosten naar gebruiksgebaseerde prijzen.
“Ik krijg in paniek verschillende advocatenkantoren aan de telefoon met de vraag hoe ze dit nog moeten bekostigen”, zegt Elgar Weijtmans, voormalig IT-jurist en hoofd technologie bij HVG Law, destijds tegen het FD.
Legora, een veelgebruikt AI-platform voor juridische professionals, kondigde aan dat het zijn vaste abonnementsmodel voor zijn meest geavanceerde product zou vervangen door een systeem waarbij de kosten stijgen op basis van gebruik.
