Nationale banken eisen dat sociale-mediabedrijven meer doen om fraude te bestrijden nadat ze hebben vastgesteld dat oplichting die mensen via hun platforms in Nederland treft, in 2025 met bijna 20% is gestegen tot bijna € 26 miljoen.
Ongeveer 70% van de online fraude begint op sociale media, zegt de bankenvereniging NVB dinsdag, en roept Meta, TikTok en Google op om meer te doen om dit te voorkomen. “Zonder de hulp van grote tech- en socialemediabedrijven blijft de verdere bestrijding van onlinefraude een verloren strijd”, aldus voorzitter Medy van der Laan.
Bankhelpdeskfraude – waarbij een beller zich voordoet als een bankmedewerker en het slachtoffer overhaalt om geld naar een ‘veilige’ rekening te storten – was goed voor € 25,8 miljoen van het totaal, € 3 miljoen meer dan vorig jaar.
De verliezen door phishing stegen met € 1,8 miljoen tot bijna € 2,6 miljoen. Het aantal slachtoffers van helpdeskfraude daalde met 14% tot iets minder dan 5.900, wat de banken toeschrijven aan lagere dagelijkse overboekingslimieten en nieuwe manieren waarop klanten kunnen controleren of een beller echt van hun bank komt.
Meta in de schijnwerpers
Van der Laan wees op een recente bevinding van de Britse financiële toezichthouder dat er in één week tijd meer dan duizend illegale advertenties circuleerden op metaplatforms – Facebook, Instagram en WhatsApp. De politie zegt apart dat de helft van alle webshopfraudemeldingen die zij onderzoeken afkomstig is van Metaplatforms.
Marco Doeland, hoofd beveiliging bij de NVB, zegt tegen het Financieele Dagblad dat de platforms structureel ontbreken in fraudebestrijdingswerkgroepen waar onder meer de politie, telecombedrijven en consumentenorganisaties deel van uitmaken.
Meta zei dat het in 2025 159 miljoen frauduleuze advertenties en 10,9 miljoen criminele accounts heeft verwijderd en wees op een nationale werkgroep waar het naast het ministerie van Justitie, banken en de consumentenhotline Fraudehelpdesk deel van uitmaakt.
TikTok zei dat het 97,7% van de illegale inhoud verwijdert voordat een gebruiker dit meldt. Google heeft niet gereageerd op het FD.
Wat zit erachter
Bankhelpdeskfraude piekte in 2022 op ruim € 50 miljoen en is sindsdien grofweg gehalveerd door strengere overboekingslimieten en bewustmakingscampagnes voor klanten. De banken vergoedden in 2025 iets meer dan 45% van de verliezen door helpdeskfraude als goodwillbetaling.
De hernieuwde oproep aan het platform komt dagen na grote datalekken bij telecombedrijf Odido (6,2 miljoen klanten) en cosmeticaketen Rituals. Gestolen contactgegevens en, in het geval van Odido, bankrekeningnummers zijn precies de grondstof die oplichting via sociale media voedt. Banken recupereren de fraudekosten via hogere rekeningkosten, die vorig jaar met ruim 10% stegen.
