De eerste complete quantumcomputer van een Nederlands bedrijf is afgeleverd aan een klant, maar die klant is een Duits staatsinstituut, en het bedrijf erachter zegt dat Nederland sneller moet handelen om de eigen tech-industrie te ondersteunen.
Quix Quantum, een spin-off van de Universiteit Twente gevestigd in Enschede, heeft de machine na bijna vier jaar ontwikkeling overgedragen aan het Duitse lucht- en ruimtevaartinstituut DLR, zo meldt het Financieele Dagblad dinsdag. DLR gaat de komende maanden testen of het presteert zoals bedoeld.
Het feit dat een buitenlands staatsinstituut de eerste klant werd, is “een sterke steun en een duidelijk signaal”, zegt Quix’s chief commercial officer Robin Wittland tegen DutchNews. Nederland beschikt over uitzonderlijke capaciteiten, zei hij, “maar het moet sneller handelen om deze om te zetten in industrieel leiderschap… het moet de inkoop, investeringen en industriële implementatie versnellen.”
Wittland wil dat de Nederlandse staat een ‘launching customer’ wordt voor zijn eigen technologie, daarbij verwijzend naar de Duitse aanpak: het DLR-programma betaalt start-ups om kwantumcomputers te bouwen en onderwerpt de machines vervolgens aan rigoureuze tests.
Computeren met licht
Kwantumcomputers exploiteren het vreemde gedrag van subatomaire deeltjes om berekeningen uit te voeren die ver buiten het bereik van gewone computers liggen, met potentiële doorbraken op gebieden als geneesmiddelenonderzoek en batterijmaterialen.
De machines van Quix maken gebruik van lichtdeeltjes, wat betekent dat ze grotendeels bij kamertemperatuur werken, terwijl de ontwerpen van de meeste rivalen moeten worden gekoeld tot bijna het absolute nulpunt.
De technologie staat nog in de kinderschoenen en Wittland is openhartig over wat de nieuwe machine, genaamd Carina, nog niet kan. Het is nog niet de bedoeling om klassieke computers te verslaan op het gebied van praktische industriële problemen, zei hij.
Hij vergelijkt het met de eerste transistors, die niet meteen beter presteerden dan de computers van hun tijd. “Hun betekenis was dat ze een architectuur introduceerden die kon worden vervaardigd, geïntegreerd en geschaald”, zei hij. Carina, zo legde hij uit, “is niet de eindbestemming, maar het is een betekenisvolle stap” richting industriële technologie.
Neem het op tegen de reuzen
Tot de rivalen van Quix behoren grote Amerikaanse technologiebedrijven als Google en IBM, maar Wittland stelt dat jonge deep-techbedrijven “in het begin niet winnen door schaalgrootte” – ze winnen door de juiste architectuur te kiezen en harde technische problemen sneller op te lossen.
Het DLR-project heeft een waarde van ongeveer € 14 miljoen, hoewel Wittland dat beschrijft als de waarde van een ontwikkelingsprogramma en niet als de prijs van een eindproduct.
Philippe Bouyer, directeur van de Nederlandse kwantumsectororganisatie QDNL, vertelde het FD dat succesvolle validatie door DLR “een krachtig bewijs zou zijn dat Europa, en vooral Nederland, complete kwantumsystemen kan leveren”.
De landen die kwantumtechnologie vroeg kopen, zei Wittland, “zullen niet alleen technologie kopen; ze zullen helpen de industrieën eromheen op te bouwen”.
