Eén op de vier vrouwen in Nederland voelt zich regelmatig onveilig in de openbare ruimte, oplopend tot ruim één op de drie onder vrouwen onder de 35 jaar, blijkt uit nieuw onderzoek van het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS).
Uit het onderzoek, uitgevoerd in opdracht van de Nationale Politie en gebaseerd op een enquête onder 3.568 Nederlandse volwassenen, blijkt dat 91% van de vrouwen voorzorgsmaatregelen neemt bij het uitgaan – beter verlichte routes kiezen, sms’en bij thuiskomst, zich anders kleden – vergeleken met 64% van de mannen.
Van de vrouwen tussen 18 en 34 jaar geeft ruim vier op de vijf aan zich onveilig te voelen op straat.
Het rapport wijst op sociale attitudes die ten grondslag liggen aan de perceptie van veiligheid: 52% van de mannen zegt dat een seksistische grap “moet worden toegestaan”, tegen 35% van de vrouwen. Een vijfde van de mannen zegt dat zogenaamde ‘kleedkamerpraat’ over vrouwen acceptabel is.
HCSS betoogt dat deze normalisering zich niet beperkt tot conservatieve kringen: ongeveer de helft van de zelfbenoemde gematigden accepteert ook seksistische grappen.
Online intimidatie
Online intimidatie is een groter probleem voor jongere vrouwen. Van de vrouwen tussen de 18 en 34 jaar krijgt een kwart ongevraagde seksuele beelden toegestuurd, is 11% bedrogen en heeft 8% te maken gehad met sextortion of zijn intieme beelden gedeeld zonder hun toestemming.
De Digital Services Act (DSA) van de EU – een wet uit 2024 die online platforms verplicht om illegale inhoud te controleren en gebruikers betere rapportagetools te geven – hielp vrouwen niet effectief in de data, vertelde hoofdauteur Gerben Bakker aan Dutch News.
De DSA heeft de manier verbeterd waarop illegale haatzaaiende uitlatingen en bedreigingen worden verwijderd, zei hij, maar de meeste seksistische intimidatie “valt onder de wettelijke drempel, wat betekent dat de DSA vaak niet van toepassing is”. De wet, zo zei hij, “functioneert in de eerste plaats als een manier om de kracht van platforms te benutten in plaats van gebruikers rechtstreeks te beschermen.”
Grenzen van het politiewerk
HCSS waarschuwt dat institutionele reacties op de onveiligheid van vrouwen dreigen te mislukken door handhaving en wat zij de risicoregelreflex – de impuls om elk risico te reguleren en te controleren.
Bakker zei dat de centrale boodschap van het rapport is dat “veel veiligheidsproblemen in de kern ook normatieve kwesties zijn, en dat normatieve problemen oplossingen vereisen die verder gaan dan louter repressieve maatregelen.”
