Het nieuwe bestuur van Amsterdam gaat duizenden banen schrappen, de toeristenbelasting en parkeertarieven verhogen en het openbaar vervoer gratis maken voor jongeren onder de 17 jaar. De maatregelen zijn slechts enkele van de plannen die de centrumlinkse coalitie heeft geschetst in een document van 70 pagina’s, dat woensdag werd gepubliceerd.
Bij de presentatie van de plannen in de openbare bibliotheek in Amsterdam Zuidoost zei GroenLinks-leider Zita Pels dat de stad voor “grote uitdagingen staat om een raad te vormen die haar inwoners ten dienste staat.”
“Wij zijn uw leidinggevenden en wij gaan voor u werken”, zei ze. “Benader ons en vertel ons wat we niet goed doen.”
Het nieuwe kabinet is een coalitie tussen GroenLinks en de PvdA – nu gezamenlijk bekend als Progressief Nederland (PN) – en de liberale partij D66. De twee partijen maken sinds 2018 deel uit van de coalitie die de stad bestuurt.
De overeenkomst – met de slogan “Jouw stad is mijn stad. Ons Amsterdam” (Jouw stad is mijn stad. Ons Amsterdam) – omvat in totaal €344 miljoen aan bezuinigingen en wijzigingen in de begrotingen en €292 miljoen aan investeringen tot 2030.
Terwijl de toeristenbelasting stapsgewijs zal stijgen naar 20%, heeft de stad beloofd geen onroerendgoedbelasting te heffen voor huiseigenaren. Wel zullen de parkeertarieven stijgen, maar met hoeveel is nog niet duidelijk. Ook worden zo’n 10.000 parkeerplaatsen verwijderd en investeert de stad in meer ‘deelfietsen’ en auto’s.
De reorganisatie, die het equivalent van 2.500 voltijdbanenverlies met zich meebrengt, wordt tot 2031 gefaseerd doorgevoerd en zal zich richten op beterbetaalde banen – met name op het gebied van beleid, management, communicatie, onderzoek en advies. De strategie maakt deel uit van de belofte van de nieuwe coalitie om de raad beter in te spelen op de behoeften van de lokale bevolking en meer servicegericht te maken.
“De stad moet resultaten opleveren”, zegt D66-leider Melanie van der Horst.
Ook huisvesting staat hoog op de agenda. Het nieuwe bestuur is van plan een vijftienjarenplan op te stellen om duizenden nieuwe betaalbare woningen te bouwen en heeft de doelstelling van de vorige gemeente van 68.000 nieuwe woningen in 2030 gehandhaafd. De nadruk zal liggen op middenhuurwoningen, seniorenwoningen en grotere gezinswoningen.
Er zullen ook inspanningen worden geleverd om oudere bewoners te laten verhuizen naar kleinere, meer bij hun leeftijd passende woningen, en het zal gemakkelijker worden om grotere appartementen of huizen op te delen en er nieuwe verdiepingen bovenop te bouwen.
Pels, die het aanpakken van slechte huisbazen centraal heeft gesteld in haar campagne voorafgaand aan de lokale verkiezingen in maart, zal de leiding krijgen over de huisvestingsstrategie van de stad en heeft al gezegd dat ze van plan is zo’n 20.000 huizen te controleren om er zeker van te zijn dat verhuurders geen buitensporige huurprijzen in rekening brengen.
Meer raadsleden
De vernieuwde regering zal negen raadsleden tellen in plaats van acht, waarvan drie namens D66 en zes namens PN. De line-up omvat vijf nieuwe gezichten, waaronder de controversiële benoeming van zittend parlementslid Esmah Lahlah in de portefeuille onderwijs en jeugdzorg.
Amsterdam is de eerste van de vijf grote Nederlandse steden die de onderhandelingen heeft afgerond om een nieuw bestuur te vormen en zijn vierjarenstrategie te presenteren.
Den Haag praat in moeilijkheden
In Den Haag zijn de populistische partij Hart voor den Haag en D66 er twee keer niet in geslaagd een akkoord te bereiken, en het is onduidelijk wat er daarna gaat gebeuren. Hart voor den Haag was na de verkiezingen in maart veruit de grootste partij in Den Haag.
In Rotterdam heeft de rechtse VVD de stekker uit de gesprekken met PN, D66 en Denk getrokken, onder verwijzing naar “verschillen die te groot waren om te overbruggen”. PN versloeg Leefbaar Rotterdam ternauwernood om de grootste partij in de havenstad te worden en Leefbaar wil nu het voortouw nemen in nieuwe gesprekken.
In Utrecht zijn GroenLinks-PvdA en D66 nog in onderhandeling nadat het CDA zich vorige maand terugtrok uit de gesprekken. En in Eindhoven hebben PN, het CDA en D66 een principeakkoord bereikt, maar hun strategie voor de komende vier jaar nog niet gepubliceerd.
