Wethouders in Gorinchem hebben besloten de gemeenteraadsverkiezingen te herhalen nadat er zorgen waren geuit over mogelijke kiezersfraude.
De stad gaat terug naar de stembus nadat lokale partijen hebben gezegd dat ze een “schoon mandaat” willen voor de 25 raadsleden van de Zuid-Hollandse stad.
Burgemeester Reinie Melissant heeft maandag een formele klacht ingediend bij de politie wegens fraude, wat aanleiding gaf tot een strafrechtelijk onderzoek. De beschuldigingen omvatten onder meer het werven van stemmen, documentaire fraude en het verleiden van kiezers met geschenken of beloften.
De klachten richten zich op het ongewoon hoge aantal proxy-stemmen in sommige stembureaus, evenals op berichten dat kiezers telefoontjes ontvingen waarin ze onder druk werden gezet om iemand anders te machtigen om namens hen te stemmen.
Melissant had vóór de verkiezingen van 18 maart haar zorgen geuit over het gebruik van stemmen bij volmacht in de stad met 38.000 inwoners tussen Rotterdam en ‘s-Hertogenbosch.
Op één locatie werden 135 van de 650 stemmen bij volmacht uitgebracht, terwijl één kandidaat vijf keer naar hetzelfde stembureau ging, telkens vergezeld van een of twee personen met meerdere volmachtstemmen.
Drastische stap
De raadsleden stemden maandagavond met 13 stemmen tegen 12 om de verkiezingen opnieuw te laten plaatsvinden, ondanks het feit dat de kiesraad waarschuwde tegen het nemen van een dergelijke drastische stap.
“Als er opnieuw wordt gestemd, kunnen kiezers de manier waarop ze stemmen aanpassen op basis van de eerdere uitslag en zijn mogelijk niet alle kiezers die voor de eerste keer hun stem hebben uitgebracht, bereid of in staat om opnieuw te stemmen.”
Maar lokale partijen die de stap steunden, zeiden dat het belangrijk was dat het resultaat niet werd aangetast door vermoedens van fraude. “Wij willen geen raad installeren zonder schoon mandaat”, zegt Johan Klein van de lokale partij Stadsbelang.
Ook de VVD-, ChristenUnie-SGP- en SP-fractie steunden een nieuw stembiljet, terwijl D66 en CDA tot de partijen behoorden die zich ertegen verzetten.
“Willen we echt de hele verkiezing overdoen op basis van verdenkingen?” vroeg D66-fractieleider Ilhan Tekir voorafgaand aan het debat van maandagavond.
Melissant zal nu de leiding moeten nemen over het organiseren van een nieuwe stemming binnen 30 dagen, het tijdsbestek dat is vastgelegd in de Nederlandse wet.
“We hebben ons op verschillende scenario’s voorbereid”, aldus de burgemeester. “Ik heb al gekeken hoe snel er nieuwe stembiljetten kunnen worden geproduceerd.”
Ze zei dat ze zou kijken naar manieren om het aantal volmachtstemmen te minimaliseren, onder meer door taxi’s in te huren om kiezers naar stembureaus te brengen.
