Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam heeft in het coronavirusonderzoek gezegd dat de regering te veel nadruk heeft gelegd op repressieve maatregelen naarmate de lockdowns voortduurden, waardoor de bereidheid van mensen om zich aan de regels te houden, werd uitgehold.
Halsema zei dat de eerste persconferenties zich concentreerden op de noodzaak van solidariteit. “Er was een diepe motivatie onder de bevolking om er iets van te maken, totdat mensen moe en hopeloos werden”, zei ze.
De regering reageerde met beleid dat “steeds vaker van bovenaf werd bepaald, waarbij mensen werd verteld hoe ze zich moesten gedragen, waaraan sancties verbonden waren. Ik vond dat verschrikkelijk.”
Halsema gaf getuigenis aan het parlementaire onderzoek naar het regeringsbeleid tijdens de pandemie en de politieke en sociale gevolgen. De hoorzittingen zijn een maand geleden begonnen en de commissie zal naar verwachting volgend jaar over haar bevindingen rapporteren.
De burgemeester zei dat de regering eer verdiende voor de manier waarop zij een ‘verschrikkelijk moeilijke’ taak had aangepakt, maar ze raakte steeds meer ‘gefrustreerd’ door de manier waarop het kabinet zijn toevlucht nam tot harde maatregelen.
Avondklok “onevenredig”
De regels werden moeilijker te volgen, zei Halsema, waarbij hij als voorbeeld de regel noemde dat nachtclubs open mochten als mensen een bewijs van vaccinatie aan de deur lieten zien, maar alleen tot middernacht.
“Het was mij totaal onduidelijk waarom het na twaalf uur ineens onveilig werd”, zegt ze.
Het dieptepunt was de in januari 2021 ingevoerde avondklok, die Halsema “in principe onaanvaardbaar en disproportioneel” noemde.
Ze zei dat ouders dit konden omzeilen door pyjamafeestjes te houden en de vrienden van hun kinderen uit te nodigen om tijdens de avondklok te overnachten en ‘s ochtends weer naar huis te gaan. “Het was helemaal geen effectieve maatregel.”
De avondklok werd ook bekritiseerd door Henk van Essen, voormalig hoofd van de nationale politie, die zei dat het “onnodig” was vanuit het oogpunt van wetshandhaving.
Verzorgingshuizen
Halsema zei dat er “zeker momenten waren waarop mensen luisterden, goede beslissingen namen en de problemen die we zagen bij het lokale bestuur werden opgemerkt.”
Maar de nachtelijke avondklok, die drie maanden duurde, was een “echte vrijheidsberoving”, zei ze. “Ik dacht dat we de grens hadden bereikt qua maatregelen die we hadden moeten en kunnen nemen.”
De impact van het virus discrimineerde vooral mensen met een laag inkomen en die in kleine ruimtes wonen, zei Halsema, maar ze accepteerde dat de noodzaak om de gezondheid van mensen te beschermen voorop stond. “Ik maakte me veel meer zorgen over de mensen die stierven in verzorgingshuizen.”
