Het kabinet wil dat vluchtelingen eerder een baan krijgen om het personeelstekort op te vullen

Het Nederlandse kabinet wil de komende vier jaar 75.000 extra vluchtelingen en asielzoekers aan betaald werk helpen, terwijl het probeert van werkgelegenheid de standaard te maken voor nieuwkomers.

Het plan, vrijdag uiteengezet in een kamerbrief van minister Thierry Aartsen (VVD) van Werk en Participatie, zou banen centraal stellen in het integratieproces en mensen eerder aan het werk laten gaan, terwijl ze nog in het asielstelsel zitten.

Nieuwkomers met relevante kwalificaties of ervaring zouden snel terechtkomen in sectoren met personeelstekorten, zoals de bouw en de zorg.

“Betaald werk moet de norm worden”, aldus Aartsen in een verklaring. “Nieuwkomers hebben talenten. Ze kunnen en willen werken.”

Achterblijvend

De werkgelegenheid onder vluchtelingen is al jaren lager dan die van de rest van de beroepsbevolking. Van degenen die in 2021 een verblijfsvergunning kregen, had na twee jaar slechts 21% een baan, oplopend tot 57% na enkele jaren – nog steeds ruim onder het Nederlandse gemiddelde van 81%.

Uit afzonderlijke cijfers van het statistiekbureau CBS blijkt dat asielzoekers die een verblijfsvergunning krijgen sneller werk vinden dan tien jaar geleden, hoewel de meesten beginnen in een uitzendbaan.

Volgens het kabinet blijven te veel nieuwkomers vastlopen in het systeem. Velen spreken nog geen Nederlands, hebben geen professioneel netwerk of beschikken over een buitenlandse kwalificatie die hier niet wordt erkend. Het lange wachten op een verblijfsvergunning en het herhaaldelijk verhuizen tussen opvangcentra verergeren het probleem, terwijl sommige werkgevers terughoudend zijn met het aannemen van mensen, omdat ze vragen om vloeiend Nederlands of om fulltime beschikbaar te zijn.

Het wegnemen van de barrières

Om deze problemen aan te pakken wil het kabinet naast de inburgeringslessen tijd vrijmaken zodat mensen maximaal vier dagen per week kunnen werken, en een traject inrichten voor erkenning van werkervaring en opleiding die in het buitenland zijn opgedaan. Ook gaat Aartsen in gesprek met werkgeversorganisaties over het creëren van meer plekken.

Sinds een rechtbank eind 2023 de jaarlijkse limiet van 24 weken heeft opgeheven, kunnen asielzoekers die minimaal zes maanden eerder een aanvraag hebben ingediend, het hele jaar door werken. Er loopt al een aparte pilot om meer vrouwelijke vluchtelingen aan het werk te krijgen in tien gemeenten, en na de zomer zal er een vollediger plan volgen.

Jamila, die twintig jaar als verpleegster in Syrië heeft gewerkt, vertelde de NOS dat ze zich in Rotterdam had omgeschoold tot zorgmedewerker, maar dat het leren van Nederlands haar grootste obstakel was geweest. “Taal is het allerbelangrijkste”, zegt ze.