Het plan van de Nederlandse regering om het statiegeldsysteem uit te breiden naar plastic melk- en sapflessen heeft geleid tot scherpe waarschuwingen van de supermarktsector over hygiënerisico’s. Tegelijkertijd zet de regering door met bredere recyclinghervormingen die gericht zijn op het verbeteren van de inzamelingspercentages.
Het CBL, dat de Nederlandse supermarkten vertegenwoordigt, zegt “grote zorgen” te hebben over het inzamelen van zuivelverpakkingen via supermarkten als het systeem wordt uitgebreid. In een brief aan de leden van de Tweede Kamer waarschuwde de groep: “Dit brengt de voedselveiligheid en de volksgezondheid in Nederland in gevaar.”
De waarschuwing volgt op plannen van minister Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei, D66), die een voorstel voorbereidt om statiegeldplicht uit te breiden naar alle plastic flessen tot 3 liter. Dat omvat melk- en sapcontainers. Ze vertelde het Parlement dat hygiënemaatregelen nodig zijn om besmettingsproblemen te voorkomen, vooral bij zuivelverpakkingen.
Het CBL citeerde onderzoek van laboratoriumgroep Eurofins. Uit het onderzoek bleek dat het inzamelen van melkflessen geurproblemen kan veroorzaken. Ook bleek dat lekkende of open containers ongedierte konden aantrekken.
“Wij verzoeken u dringend deze aspecten mee te nemen in de afwegingen die momenteel worden gemaakt”, schrijft het CBL aan de wetgevers.
Volgens het voorstel zouden de statiegeldregels ook kunnen worden uitgebreid naar plastic flessen en blikjes die momenteel zonder statiegeld worden verkocht. Het plan omvat meer retourlocaties door het hele land. Ook is er behoefte aan meer bulkretourautomaten, waar consumenten grote zakken flessen in één keer kunnen inleveren. Er wordt ook nagedacht over een mogelijke eis die alle verkooppunten zou dwingen om geretourneerde containers te accepteren.
Momenteel wordt er statiegeld gevraagd op plastic flessen en blikjes voor water en frisdrank. Ze zijn niet vereist op de meeste sap- en melkflessen. Op sommige sapflessen zit al statiegeld. De meeste statiegeldvrije plastic flessen zijn echter zuivelverpakkingen, aldus Van Veldhoven.
Ze vertelde de Tweede Kamer dat de Nederlandse wet een inzamelingspercentage van 90% voor plastic flessen vereist. Dat doel is nog niet bereikt. Als Nederland tekort blijft schieten, kan het vanaf 2029 te maken krijgen met strengere regels van de Europese Unie.
Deze regels zouden alle detailhandelaren kunnen verplichten statiegeldverpakkingen zonder uitzondering te accepteren. Ze zouden ook buitenlandse flessen en blikjes in het systeem kunnen toelaten. Van Veldhoven zei dat deze veranderingen de kosten voor producenten en retailers aanzienlijk zouden verhogen.
“Ik wil dit scenario voorkomen en de controle in eigen handen houden”, schreef ze. Ze voegde eraan toe dat ze geen strengere regels wil dan nodig is om de doelstelling van 90% te bereiken. “Ik ben blij om met het Parlement in gesprek te gaan over de beste manier om de inzameldoelstelling versneld te verwezenlijken.”
Ook de regering heeft haar ontevredenheid over Verpact geuit. Verpact beheert het landelijke statiegeldsysteem voor drankverpakkingen. Van Veldhoven verwacht dat de organisatie zich volledig zal inzetten om geretourneerde flessen snel uit de circulatie te halen.
Verpac was blij met de betrokkenheid van de minister. “We werken met volledige toewijding aan het bereiken van de doelstelling en ondersteunen deze volledig. Het is belangrijk om stappen te blijven zetten in de richting van het doel om in 2029 90% van de drankverpakkingen in te zamelen”, aldus de organisatie.
Verpact is verantwoordelijk voor het jaarlijks inzamelen van 90% van de in aanmerking komende verpakkingen. Aan die eis heeft het nooit voldaan. De organisatie breidt retourpunten uit door heel Nederland. Ook bereidt zij een gedetailleerd implementatieplan voor de inzameling van zuivelflessen voor, dat in september wordt verwacht.
