Een brede meerderheid in de Tweede Kamer, de Tweede Kamer, eist dat de regering uitlegt hoe zij van plan is de buitenlandse invloed op sociale media tegen te gaan en sterkere stappen te ondernemen, ook al zijn wetgevers het oneens over hoe ver de beperkingen moeten gaan zonder de vrijheid van meningsuiting te schaden.
Het debat in de Tweede Kamer concentreerde zich op de bezorgdheid dat grote sociale-mediaplatforms de bestaande wetten niet naleven en dat buitenlandse actoren via deze systemen nog steeds het publieke debat en de verkiezingen kunnen beïnvloeden. Hoewel niet alle partijen dezelfde zorgen delen, riepen de meeste wetgevers op tot aanvullende maatregelen om het risico op manipulatie te verminderen.
Barbara Kathmann van PRO zette vraagtekens bij de aanpak van de overheid bij de handhaving tegen grote technologiebedrijven. “We worden allemaal voor de gek gehouden. Wanneer gaan we eindelijk totale transparantie afdwingen?” zei ze. Kathmann betoogde dat een oplossing al binnen handbereik is en benadrukt dat sociale-mediabedrijven zelf al over de benodigde informatie beschikken. “Alle informatie die nodig is om de buitenlandse invloed te stoppen, bevindt zich al bij die bedrijven.”
Daniël van den Berg van JA21 erkende de risico’s van buitenlandse inmenging, maar waarschuwde dat tegenmaatregelen gemakkelijk de grenzen van de vrije meningsuiting zouden kunnen overschrijden. “We moeten voorzichtig zijn met censuur en het sturen van discussies”, zei hij.
Tijs van den Brink van het CDA betwistte dat standpunt rechtstreeks en vroeg: “Ziet u geen gevaren rond sociale media, buitenlandse inmenging en verkiezingen?” Van den Berg antwoordde dat hij die risico’s wel ziet, maar benadrukte dat reacties niet ten koste mogen gaan van de vrijheid van meningsuiting. Kathmann zei later dat Van den Berg het probleem “opzettelijk bagatelliseerde”.
Dogukan Ergin van DENK en Sarah el Boujdaini van D66 drongen er ook bij de regering op aan krachtiger op te treden tegen buitenlandse inmenging en uitten hun bezorgdheid over de rol van verslavende algoritmen die door grote technologiebedrijven worden gebruikt bij het versterken van schadelijke invloed.
Staatssecretaris Willemijn Aerdts, verantwoordelijk voor Digitale Soevereiniteit voor D66, erkende de zorgen dat socialemediabedrijven zich niet aan de wet houden. “Het simpele antwoord hierop zijn boetes, maar ik deel de zorgen. Tot nu toe staan die bedrijven niet bepaald in de rij om inspanningen te leveren”, zei ze.
Kathmann en Ergin voerden beiden aan dat aanvullende regelgeving alleen onvoldoende is, omdat het onwaarschijnlijk is dat bedrijven hieraan zullen voldoen zonder strengere handhaving. “Het kabinet moet een sterkere positie innemen, ook in Europa”, aldus Ergin. Kathmann riep op tot consequenties die verder gaan dan boetes, terwijl Aerdts antwoordde dat eventuele strengere maatregelen eerst op Europees niveau moeten worden besproken.
Separaat zei minister van Binnenlandse Zaken Pieter Heerma dat het momenteel ontbreekt aan structurele detectie van buitenlandse inmenging. Hij kondigde plannen aan om een detectieorganisatie op te richten om de kloof te dichten. Hij zei dat Nederland van plan is te leren van landen als Taiwan en Zweden, die volgens hem verder gevorderd zijn in de ontwikkeling van dergelijke systemen.
