Leiders uit het bedrijfsleven en beleidsexperts reageerden maandag scherp op het onlangs aangekondigde energiehulppakket van het Nederlandse kabinet en zeiden dat de maatregelen geen zinvolle steun bieden aan kleinere ondernemers en de cruciale behoeften van de zwaarst getroffen sectoren missen.
Ondernemers “zitten totaal niet te wachten” op de stappen van het kabinet die bedoeld waren om het bedrijfsleven te helpen, zegt Erik Ziengs, voorzitter van Ondernemend Nederland (ONL). Hij stelt dat het pakket vooral slecht uitpakt voor kleinere bedrijven, omdat de overheid de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek verlaagt en de startersaftrek afschaft om de maatregelen te financieren.
Ook Ziengs noemde de verdere verhoging van de alcoholaccijns onbegrijpelijk. “Alcohol is in het buitenland al veel goedkoper, net als brandstof en tabak. De prijzen zijn hier al zo hoog dat nog meer mensen de grens naar Duitsland en België zullen oversteken om daar te tanken en boodschappen te doen. Er zijn inmiddels hele straten met een appgroep waarin mensen om de beurt naar Duitsland rijden om allerlei producten in te slaan”, zegt hij.
De verhoging van de onbelaste reiskostenvergoeding van 23 naar 25 cent per kilometer biedt volgens Ziengs geen echte soelaas. “Veel bedrijven beloven al lang een hogere toeslag aan hun werknemers, gebaseerd op de prijs aan de pomp. Als je een hogere toeslag geeft dan die 25 cent, valt dat onder de bijzondere beloning, en krijg je daarbovenop nog een extra belastingaanslag. Dat is onredelijk en simpelweg niet eerlijk”, zegt hij. Hij drong er bij de regering op aan om hogere belastinginkomsten uit brandstof terug te sluizen naar ondernemers en consumenten.
ONL, dat tienduizenden ondernemers vertegenwoordigt, waarschuwde al voor sterk stijgende supermarktprijzen. Uit onderzoek van de organisatie blijkt dat veel kleine en middelgrote bedrijven torenhoge brandstofkosten zullen doorberekenen aan de consument.
VNO-NCW en MKB-Nederland stellen dat het pakket steun ontbeert voor de zwaarst getroffen bedrijven en bekritiseren de financiering van de maatregelen. Structurele regels voor kleine en startende bedrijven worden geschrapt om tijdelijke interventies te financieren, aldus de organisaties.
Zij constateerden positieve elementen, zoals hulp aan de zwaar getroffen transportsector en alle bedrijven met vrachtwagens en bestelauto’s door middel van lagere motorrijtuigenbelastingen. “Dit biedt echter geen soelaas voor andere bedrijven met hoge brandstofprijzen die niet kunnen worden doorberekend, zoals het beroepspersonenvervoer en grondwerken. Hier zijn aanvullende afspraken nodig”, stellen zij.
De groepen beschreven de financiële problemen waarmee sommige bedrijven worden geconfronteerd als ‘een urgent punt’. Terwijl het kabinet de garantiemaatregelen uitbreidt, zijn “meer passende maatregelen nodig, zoals het voorbereiden van belastinguitstel voor als deze situatie langer aanhoudt.”
Zij pleitten ervoor dat de aangekondigde verhoging van de onbelaste kilometervergoeding een tijdelijke maatregel moet blijven. Het plan bevat niets over het bevorderen van coalitieplannen voor duurzaamheid in de energie-intensieve industrie, merkten zij op. Ook biedt het kabinet geen maatregelen voor de verzekerbaarheid van schepen die vastzitten in de Straat van Hormuz.
Het Nationaal Instituut voor Begrotingsvoorlichting (Nibud) zegt nog veel vragen te hebben over de energiemaatregelen en nog niet te kunnen zeggen wat deze voor de individuele burger gaan betekenen. “Het is te vroeg om te zeggen dat dit genoeg is”, aldus het instituut.
Het Nibud juichte het structurele karakter van de maatregelen en de focus op de laagste inkomens toe. “Die mensen hebben het het hardst nodig”, zegt een woordvoerster. Ze omschreef de aanpak als beter dan eerdere generieke maatregelen, zoals de twee betalingen van 190 euro aan energiesteun. Zodra de exacte bedragen duidelijk zijn, berekent het Nibud de impact voor burgers.
