Alkmaar is onder toeristen beroemd vanwege de kaasmarkt – een heropvoering van hoe kaas vroeger werd beoordeeld en verkocht – die elk zomerseizoen wordt gehouden voor buitenlandse bezoekers.
Maar het zou verkeerd zijn om Alkmaar daarom te ontslaan. De stad heeft een sfeervol oud centrum, ligt vlakbij de duinen en de kust en heeft voldoende uitvalsbasis om een weekend- of midweekbezoeker tevreden te stellen.
De vroegste schriftelijke vermelding van Alkmaar dateert uit de 10e eeuw, toen het een boerenkolonie was. De stad kreeg in 1254 stadsrechten en in 1514 was het omgeven door stevige verdedigingsmuren en telde het 3.500 inwoners.
In 1573 werd de stad tijdens de Tachtigjarige Oorlog belegerd door Spaanse troepen. De burgers stuurden dringende hulpboodschappen naar de Prins van Oranje, die reageerde door de sluizen van de dijken te openen. Toen het water begon te stijgen, vluchtten de Spanjaarden. Dit keerpunt in de oorlog gaf aanleiding tot de uitdrukking Bij Alkmaar begint de victorie (“Overwinning begint bij Alkmaar”), een evenement dat nog steeds elk jaar op 8 oktober wordt gevierd.
Het stadscentrum is compact genoeg om gemakkelijk rond te dwalen, even te stoppen bij een café of twee en wat boodschappen te doen. Veel van de 400 rijksmonumenten in Alkmaar staan langs de oude stadsmuren.
Vijf dingen om te doen in Alkmaar
Zeg kaas
De oude waag uit 1390 was oorspronkelijk een gastenverblijf voor arme reizigers en is inmiddels omgebouwd tot kaasmuseum en VVV-kantoor. De kaasmarkt zelf wordt van maart tot september elke vrijdag vanaf 10.00 uur gehouden. Houd er rekening mee dat u niet naar de werkelijkheid kijkt.
Geniet van kunst, snoep of een biertje, of alle drie
Het Alkmaarse biermuseum is gevestigd in een voormalige 17e-eeuwse brouwerij en heeft in de kelder een bar waar je kunt proeven. Het is geopend van donderdag tot en met zaterdag en biedt ook een begeleide Alkmaarse bierwandeling.
Het gemeentelijk museum herbergt een verzameling historische schilderijen en kunstvoorwerpen, maar ook modernere werken uit de Bergense School.
Sweets & Antiques biedt ouderwetse Hollandse zoetigheden, taarten en high tea’s.
Bezoek een groenteveiling
We kwamen toevallig het Museum BroekerVeiling tegen en zouden het zeker aanbevelen aan iedereen die geïnteresseerd is in de lokale geschiedenis, tuinbouw of boten. Ook voor kinderen met een speurtocht en mensen in klederdracht is het erg leuk.
Het museum, net buiten de stad, is gebaseerd op een houten veilinghuis aan het water, waar telers per boot arriveerden en hun groenten en fruit verkochten. De tuinen zijn charmant en je bezoek omvat een boottocht om te zien wat er nog over is van de 15.000 kleine eilanden waar de boeren vroeger kool en andere groenten produceerden. Het museum heeft ook een goed café voor de lunch.
Kijk naar een voetbalwedstrijd
De Alkmaarse club AZ (Alkmaar Zaanstreek) speelt in een stadion met een capaciteit van 17.000 personen aan de zuidkant van de stad. AZ speelt in de hoogste Nederlandse competitie, de Eredivisie, en eindigde in het seizoen 2025/26 als zevende. Ook wonnen ze de KNVB-beker, die hen toegang geeft tot de Europa League van het nieuwe seizoen.
Ga naar de duinen
Op 12 kilometer fiets- of autorit afstand van Alkmaar liggen de duinen van Schoorl, gelegen tussen Bergen en Camperduin. Er zijn vijf bewegwijzerde wandelroutes en fiets- en mountainbikeroutes door de duinen, de hoogste van het land, waarvan sommige tot 55 meter boven de zeespiegel reiken.
Ook voor een duik en een sundowner kunt u de zee in bij Hargen aan Zee of Schoorl aan Zee.
Waar te eten
Het centrum heeft volop keuze, van traditionele bistro-achtige cafés tot diverse Indiase eetgelegenheden, waarvan Deurali een echte aanrader is. De Buren (de buren) is een gezellig café-restaurant voor lunch of borrel met een terras op een brug over het water, dat om de hoek ligt in de oude vismarkt. De Hielander is naar eigen zeggen het enige Schotse restaurant van Nederland, waar Schots vlees en vis, whiskyproeverijen en haggis worden aangeboden.
Waar te verblijven
Hotel Wolf ligt midden in het hart van de stad en heeft een verscheidenheid aan kamers – wees gewaarschuwd, sommige hebben een bad in de slaapkamer – plus twee appartementen en een restaurant. Boutiquehotel Grapelli, net om de hoek van de kaasmarkt, is charmant, beschikt over 12 kamers en is gevestigd in een voormalige dansstudio. Hotel Fnidsen ligt in een zijstraat in het stadscentrum, de kamers hebben een Scandinavische uitstraling en het restaurant is opgenomen in de Gault & Millau-gids van 2026. Alle drie bieden ze kamers aan voor minder dan € 150,- per nacht.
Hoe kom je daar?
Alkmaar, 45 minuten rijden ten noorden van Amsterdam, is goed bereikbaar met de trein en het station ligt op 10 minuten lopen van het oude centrum. De snelweg A9 bedient Alkmaar, maar kan in de spits een nachtmerrie zijn. Aan de rand van het stadscentrum bevinden zich diverse parkeergarages.
Nog iets anders?
Alkmaar is een goede uitvalsbasis om meer van Noord-Holland te verkennen en in het voorjaar biedt de regio tulpententoonstellingen die kunnen wedijveren met het meer populaire gebied rond Lisse.
