De Nederlandse Staat overweegt aandelen te kopen in Damen Naval, onderdeel van scheepsbouwer Damen Shipyards, vertellen bronnen dicht bij de regering aan Nieuwsuur. Damen bouwt marinefregatten, ook voor andere NAVO-landen, en is daarmee een van de belangrijkste defensiebedrijven van Nederland. De regering beschouwt het als een bedrijf van ‘strategisch nationaal belang’.
Volgens de bronnen van Nieuwsuur heeft de regering nog niet besloten hoeveel aandelen ze eventueel zal kopen. De opties variëren van het ‘gouden aandeel’, het minimumbedrag dat de staat vetorecht geeft over strategische beslissingen, en een volledige overname waarbij de staat 100 procent van de aandelen van Damen Naval koopt. Deze laatste optie wordt minder waarschijnlijk geacht.
Het kabinet heeft direct belang bij het voortbestaan van Damen, omdat Nederland fregatten bij het bedrijf heeft besteld. Het hebben van de Staat als aandeelhouder zou het bedrijf meer zekerheid geven bij het doen van hoge investeringen, en het geeft de overheid ook meer zekerheid dat de door haar bestelde fregatten ook daadwerkelijk geleverd zullen worden.
Vorig jaar kwam Damen in acute financiële problemen door vertragingen in de productie van zes fregatten voor Duitsland. De order van €7 miljard dreigde te mislukken. Om dit te voorkomen keurde het parlement €270 miljoen aan staatssteun voor de scheepsbouwer goed, maar Damen zei uiteindelijk dat het de steun niet nodig had. Bronnen vertelden Nieusuur dat dit kwam door de voorwaarden die de overheid aan het geld had verbonden.
Damen wordt ook geconfronteerd met enkele juridische problemen. Het bedrijf wordt ervan beschuldigd ambtenaren in het buitenland om te kopen om meer scheepsbouwcontracten binnen te halen. Een veroordeling wegens corruptie zou enorme gevolgen kunnen hebben; het zou Damen jarenlang kunnen weerhouden bevelen van de Nederlandse regering uit te voeren. In een ander geval wordt de scheepsbouwer ervan verdacht de sancties tegen Rusland te ontduiken.
Zowel het Ministerie van Defensie als Damen Shipyards weigerden commentaar te geven op de mogelijke staatsdeelname aan Nieuwsuur.
Het kopen van aandelen in de scheepsbouwer zou een uitzonderlijke stap zijn. De Staat heeft momenteel slechts aandelen in veertig bedrijven, voornamelijk transportbedrijven, energiebedrijven en banken, zoals KLM, Gasunie en ABN Amro. In de defensiesector heeft de staat een belang van 1 procent in Thales, een bedrijf dat militaire radarsystemen produceert.
