Terpenof de oude door de mens gemaakte terpen die de Nederlanders bouwden om hun landbouwgrond en huizen tegen overstromingen te beschermen, kwamen in Nederland veel vaker voor dan eerder werd gedacht, zo blijkt uit een nieuw onderzoek van Wageningen University & Research.
De bekendste terpen liggen in het Waddengebied, maar uit een grootschalige inventarisatie is gebleken dat ze in andere landschapstypen zijn aangelegd, waaronder veengebieden en uiterwaarden van rivieren.
Bij de eerste inventarisatie van zijn soort telden de Wageningse onderzoekers zo’n 9.000 terpen, drie keer zoveel als eerder werd gedacht. “Ook in andere delen van Nederland hebben we uitgebreid gekeken, waarbij we gebruik maakten van verschillende archeologische en historische bronnen”, zegt landschapsarcheoloog Roy van Beek.
“Die hebben we gecombineerd met nieuw onderzoek met behulp van digitale hoogtekaarten, waardoor er een compleet overzicht ontstond. Nederland blijkt bezaaid met woonterpen”, zegt hij.
Uit het onderzoek blijkt dat de terpen niet alleen bescherming boden tegen de zee, maar ook tegen het stijgende water van de Rijn, Maas en IJssel.
“In de veengebieden zijn de terpen aangelegd omdat de bodem verzakte en drassig raakte. In de veengebieden in Neder-Nederland begon dat proces zo’n duizend jaar geleden toen de grootschalige turfwinning begon. Bodemdaling is tot op de dag van vandaag een groot maatschappelijk probleem”, aldus Van Beek.
Volgens de onderzoekers dateren de meeste terpen uit de middeleeuwen en daarna. Terpen uit de IJzertijd en de Romeinse tijd liggen vrijwel allemaal in het Waddengebied.
Het grote aantal terpen laat zien dat de aantrekkingskracht van vruchtbare landbouwgrond voldoende was voor de vroege inwoners van Nederland om hun kansen te wagen tegen de elementen, zei Van Beek. De meeste zijn toegevoegd of verhoogd na overstromingen, verzakkingen of andere veranderingen in het landschap.
“De meeste terpen zijn nog steeds bewoond en het bouwen van nieuwe wordt zelfs als een optie gezien bij het bouwen van nieuwe huizen. Ons verleden en de verhalen van aanpassing en vindingrijkheid die letterlijk nog onder onze voeten liggen, kunnen bepalend zijn voor de keuzes die we vandaag maken”, aldus Van Beek.
Bedankt voor uw donatie aan DutchNews.nl.
We zouden de Nederlandse Nieuwsdienst niet kunnen aanbieden en gratis kunnen houden zonder de genereuze steun van onze lezers. Dankzij uw donaties kunnen wij verslag doen van zaken die volgens u belangrijk zijn en kunnen wij u elke dag een samenvatting geven van het belangrijkste Nederlandse nieuws.
Doe een donatie
