Een online tool die door ongeveer 2.000 huisartspraktijken in Nederland wordt gebruikt om medisch advies te geven, functioneert al ongeveer vijf jaar zonder de juiste certificering, zo blijkt uit onderzoek van de NOS. Hoe het systeem daadwerkelijk werkt en tot zijn aanbevelingen komt, is ook onduidelijk.
De tool, moetiknaardedokter.nl (MINDD), beantwoordt jaarlijks miljoenen vragen van patiënten die proberen uit te zoeken of ze hun huisarts moeten bellen, vrij verkrijgbare medicijnen moeten overnemen, moeten wachten of noodhulp moeten bellen. Het is ingebed in of gelinkt vanaf ongeveer 2.000 van de ongeveer 4.900 huisartswebsites in het land, zo bleek uit het onderzoek.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd IGJ bevestigde tegenover de NOS dat het bedrijf al zo’n vijf jaar niet over de juiste papieren beschikt om advies te geven. In 2023 zei het ministerie dat het niet kon bepalen of de tool betrouwbaar was of niet.
Verschillende input, ander advies
De tool geeft ook heel verschillende adviezen voor dezelfde symptomen, afhankelijk van iemands leeftijd. De NOS ontdekte dat een gebruiker die symptomen rapporteert die passen bij een hartaanval of longembolie, wordt verteld onmiddellijk 112 te bellen als hij de leeftijd van 40 jaar bereikt, maar stelde verdere vragen en adviseerde om “vandaag contact op te nemen met uw huisarts” als hij 39 jaar oud wordt.
MINDD zegt op haar website dat het in een regelgevende categorie valt die alleen informatie verstrekt, en die lichtere controles ondergaat dan adviesinstrumenten onder de Europese regels voor medische hulpmiddelen. In de praktijk vertelt de tool patiënten of ze wel of niet contact moeten opnemen met een arts, wat de strengere controles lijkt te omzeilen die volgens de EU-regels gelden voor medische adviessoftware, aldus de NOS.
“Adviesdiensten vereisen strikte kwaliteit- en veiligheidscontroles, die hier ontbreken”, zegt gezondheidsadvocaat Corrette Ploem van het academisch ziekenhuis van de Universiteit van Amsterdam tegen de omroeporganisatie.
Logo’s gebruikt zonder toestemming
MINDD zegt haar advies te baseren op de Nederlandse Triage Standaard, de huisartsenberoepsvereniging NHG en onderzoek van het Radboud Universitair Medisch Centrum. Alle drie zeiden tegen de NOS niet te weten waarop het instrument is gebouwd.
De NHG zegt MINDD meerdere keren te hebben gevraagd het logo van de site te verwijderen; dat is nog niet gebeurd. Radboud vroeg om verwijdering van zijn referenties en het bedrijf gaf gehoor.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft geen nader onderzoek geopend en zegt tevreden te zijn met de belofte van MINDD om na de zomer de juiste certificering te behalen. De landelijke huisartsenvereniging LHV zegt dat de certificeringsprocedures sneller moeten, gezien de snelheid waarmee nieuwe digitale hulpmiddelen de eerstelijnszorg bereiken.
