Het Huis voor Klokkenluiders (HvK) meldt een sterke stijging van het aantal mensen dat vermoedens van misstanden op het werk meldt. Het adviescentrum ontving 679 adviesaanvragen, tegen 467 in 2024, en het hoogste aantal sinds de oprichting in 2016. Bijna alle klokkenluiders meldden dat ze negatieve gevolgen op het werk ondervonden nadat ze zich hadden gemeld om wangedrag te melden.
Medewerkers met vermoedens van wangedrag op de werkvloer, zoals fraude, ongewenst gedrag of een heersende angstcultuur, kunnen bij de HvK terecht voor advies over hoe zij dit kunnen aanpakken. De HvK beoordeelt of een vermoeden van een misstand voldoet aan de eisen die de Wet bescherming klokkenluiders stelt en besluit vervolgens of de melding wordt omgezet in een klokkenluiderszaak of een andere aanpak wordt geadviseerd.
Van de 697 vorig jaar ingediende adviesverzoeken zijn er 41 omgezet in een klokkenluiderszaak. Vorig jaar waren er in totaal 90 zaken aanhangig, waarvan er 49 in eerdere jaren waren ingeleid. In 2025 werden 41 zaken afgerond.
De HvK constateert dat meldingen in de praktijk vaak terug te voeren zijn op de klokkenluiders. De HvK heeft daarom ook onderzoek gedaan naar de gevolgen van het melden van misstanden. Negen op de tien klokkenluiders meldden dat zij op de een of andere manier negatieve gevolgen hebben ondervonden. Zij werden onder meer overgeplaatst, geschorst of zelfs ontslagen.
Cornelis van der Werf, voorzitter van de HvK, noemde het een positieve ontwikkeling dat meer mensen bereid zijn zich te melden als zij misstanden op het werk vermoeden, maar het is “treurig om te zien dat klokkenluiders die misstanden aan de kaak durven te stellen uiteindelijk de gevolgen daarvan ondervinden.”
Optreden tegen een klokkenluider is bij wet verboden, maar overtreding van deze regel heeft geen gevolgen. Volgens HvK zal de situatie van klokkenluiders niet verbeteren zolang dit zo blijft.
Ook wijst de HvK erop dat veel werkgevers nog steeds geen goede meldprocedure hebben die voldoet aan de eisen van de Wet bescherming klokkenluiders, terwijl dit al tien jaar verplicht is.
